Business

અરે  5 ટ્રિલિયનને પાર કરી ગયા, આ માર્કેટ કેપ છે, દેશની જીડીપી નથી, તફાવત સમજો

અરે  5 ટ્રિલિયનને પાર કરી ગયા, આ માર્કેટ કેપ છે, દેશની જીડીપી નથી, તફાવત સમજો

- બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) પર લિસ્ટેડ કુલ કંપનીઓનું મૂલ્યાંકન 5 ટ્રિલિયન ડોલરને વટાવી ગયું
- હાલમાં માર્કેટ કેપ 5 ટ્રિલિયન ડોલરને પાર કરી ગયું છે, પરંતુ જીડીપી નથી

નવી દિલ્હી, બુધવાર 

  તમે સમાચાર વાંચ્યા જ હશે કે ભારતીય શેરબજાર 5 ટ્રિલિયન ડોલરને પાર કરી ગયું છે. 21 મે, 2024 ના રોજ, શેરબજાર પ્રથમ વખત આ ઐતિહાસિક આંકડાથી ઉપર ઊછળ્યું. આનો અર્થ એ થયો કે બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) પર લિસ્ટેડ કુલ કંપનીઓનું મૂલ્યાંકન 5 ટ્રિલિયન ડોલરને વટાવી ગયું છે. BSE પર કુલ 5,309 કંપનીઓ લિસ્ટેડ છે. બીજી તરફ મોદી સરકાર વારંવાર કહી રહી છે કે ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા (જીડીપી)ને 5 ટ્રિલિયન ડોલરથી આગળ લઈ જવી પડશે. આવી સ્થિતિમાં લોકોએ આ બે બાબતો વચ્ચે મૂંઝવણમાં પડવાની જરૂર નથી. હાલમાં માર્કેટ કેપ 5 ટ્રિલિયન ડોલરને પાર કરી ગયું છે, પરંતુ જીડીપી નથી. 5 ટ્રિલિયન ડૉલરના શેરબજારનો અર્થ એ નથી કે ભારતીય અર્થતંત્ર 5 ટ્રિલિયન ડૉલરનું થઈ ગયું છે. ચાલો જાણીએ કે બંને વચ્ચે શું તફાવત છે.

  શેરબજારમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓ અને દેશનું અર્થતંત્ર એક જ વસ્તુ નથી. બંને વચ્ચે મોટો તફાવત છે. જેમ તમે પહેલાથી જ જાણો છો કે BSE માં 5,309 કંપનીઓ લિસ્ટેડ છે. કેટલીક કંપનીનું માર્કેટ કેપ લાખો કરોડમાં છે જ્યારે કેટલીક કંપનીઓની કિંમત માત્ર થોડાક કરોડ રૂપિયા છે. માર્કેટ કેપ પ્રમાણે કંપનીઓને ત્રણ કેટેગરીમાં વહેંચવામાં આવી છે - લાર્જ કેપ, મિડ કેપ અને સ્મોલ કેપ. અહીં કેપ એટલે કેપિટલાઇઝેશન. તમામ કંપનીઓની માર્કેટ કેપ ઉમેર્યા પછી જે નંબર આવશે તે શેરબજારના કુલ મૂલ્યાંકન તરીકે ગણવામાં આવશે. હાલમાં જે સમાચાર આવ્યા છે તે આ નંબર વિશે માહિતી આપે છે. હવે અર્થતંત્રની વાત કરીએ.નાણા મંત્રાલયે 29 જાન્યુઆરી 2024ના રોજ એક નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું. કહેવામાં આવ્યું હતું- એવી અપેક્ષા છે કે આગામી 3 વર્ષમાં ભારત 5 ટ્રિલિયન ડૉલરની જીડીપી સાથે વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બની જશે. અહીં એક શબ્દનો ખાસ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે - GPD. તેથી અર્થતંત્રને સમજવા માટે જીડીપીને સમજવું જરૂરી છે.

જીડીપીની સૌથી સરળ વ્યાખ્યા
  જીડીપીનું પૂર્ણ સ્વરૂપ ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ છે. કુલ સ્થાનિક ઉત્પાદન એ એક સમયે દેશમાં ઉત્પાદિત તમામ તૈયાર માલ અને સેવાઓનું નાણાકીય મૂલ્ય છે. આ એક પુસ્તકીય વ્યાખ્યા છે, જે સમજવામાં થોડી અઘરી હોઈ શકે છે, પરંતુ અમે તેને થોડી સરળ રીતે સમજાવવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ. ઈન્ટરનેશનલ મોનેટરી ફંડ (IMF)ના ડેટા અનુસાર, ભારતનો GDP હાલમાં $3.94 ટ્રિલિયન છે. આનો અર્થ એ થયો કે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં ભારતમાં ઉત્પાદિત તમામ માલસામાન અને સેવાઓનું કુલ મૂલ્ય 3.94 ટ્રિલિયન ડોલર હતું. આ ડેટા દર્શાવે છે કે દેશ પાસે ઉત્પાદન કરવાની શક્તિ કેટલી વસ્તુઓ અને સેવાઓની છે.

જીડીપીની ગણતરી કરવા માટે એક સૂત્ર છે-
Y = C + I + G + (X − M) - અહીં આપેલા દરેક અંગ્રેજી અક્ષરનો અમુક અર્થ છે.
Y નો અર્થ છે - GDP
C નો અર્થ થાય છે - વપરાશ. આમાં સેવાઓ, બિન-ટકાઉ માલ અને ટકાઉ માલ પર ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે.
I નો અર્થ છે - રોકાણ. આમાં રહેઠાણ અને સાધનોના ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે.
G નો અર્થ છે - સરકારી ખર્ચ. જેમાં કર્મચારીઓના પગાર, રસ્તા, રેલ્વે, એરપોર્ટ, શાળાઓ અને લશ્કરી ખર્ચનો સમાવેશ થાય છે.
X-M એટલે નિકાસ અને આયાત વચ્ચેનો તફાવત. તેને નેટ એક્સપોર્ટ્સ પણ કહેવામાં આવે છે.

જો આ ફોર્મ્યુલા હિન્દીમાં લખવામાં આવે તો આ રીતે લખવામાં આવશે-
ગ્રોસ ડોમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ = વપરાશ + રોકાણ + સરકારી ખર્ચ + ચોખ્ખી નિકાસ

તેનું મહત્વ શું છે?
આ દેશની પ્રગતિનું મહત્વનું સૂચક છે. તે દર્શાવે છે કે દેશ કેટલું ઉત્પાદન કરે છે અને તેના લોકો કેટલો ખર્ચ કરી શકે છે. તે દેશની અંદરની તમામ આર્થિક પ્રવૃત્તિઓની સંપૂર્ણ વિગતો આપે છે. આ વિગતના આધારે અર્થતંત્રની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે અને તેના આધારે સરકારો નાગરિકો માટે નીતિઓ બનાવે છે. દેશની GPD જેટલી વધારે છે, તે દેશ તેટલો વધુ અદ્યતન અને સારો માનવામાં આવે છે.ગુજરાત, દેશ અને વિશ્વભરના સમાચાર તમારા વૉટ્સએપમાં મેળવવા માટે આ લીંક પર ટચ કરો અને અમારા ગ્રુપના સભ્ય બનો

ગુજરાતના નાના મોટા સમાચાર વાંચવા અહી ટચ કરો 
અમદાવાદના સમાચાર વાંચવા માટે અહી ટચ કરો
ગાંધીનગર, દહેગામ, માણસા અને કલોલમાં શું બન્યું તે જાણવા આ લિન્ક ઓપન કરો
સાબરકાંઠા, અરવલ્લી જીલ્લામાં શું બન્યું તે જાણવા આ લિન્ક ઓપન કરો
રાષ્ટ્રીય સમાચાર જોવા માટે અહી ટચ કરો 

આંતરરાષ્ટ્રીય સમાચાર જોવા માટે અહી ટચ કરો 
સ્પોર્ટ્સ સમાચાર જોવા માટે અહી ટચ કરો 
મનોરંજનના સમાચાર જોવા માટે અહી ટચ કરો 
બીઝનેસના સમાચાર જોવા માટે અહી ટચ કરો 
.
સ્વતંત્રતા ભારત @ 75ના સમાચાર જોવા માટે અહી ટચ કરો 

અપરાધની વિશેષ સ્ટોરી જોવા માટે અહી ટચ કરો 
અવનવી વિશેષ સ્ટોરી જોવા માટે અહી ટચ કરો 
ધાર્મિક વિશેષ સ્ટોરી જોવા માટે અહી ટચ કરો 
એજ્યુકેશન વિશેષ સ્ટોરી જોવા માટે અહી ટચ કરો 
આરોગ્ય વિશેષ સ્ટોરી જોવા માટે અહી ટચ કરો 
અનર્થ વિશેષ સ્ટોરી જોવા માટે અહી ટચ કરો 

અતિરેક વિશેષ સ્ટોરી જોવા માટે અહી ટચ કરો
પ્લે-સ્ટોરમાંથી "WEU NETWORK" ની એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરવા અહી ટચ કરો
યૂટ્યૂબ ચેનલ જોવાઅહી ટચ કરો 

અરે  5 ટ્રિલિયનને પાર કરી ગયા, આ માર્કેટ કેપ છે, દેશની જીડીપી નથી, તફાવત સમજો