દેશમાં અસહ્ય ગરમીની શરૂઆત! તાપમાન 44 ડિગ્રીને પાર પહોંચ્યું છે અને આ વર્ષે પારો 50 ડિગ્રી સુધી જવાની ચેતવણી અપાઈ છે. જાણો કયા શહેરોમાં છે હીટવેવનું જોખમ.
ગાંધીનગર, શનિવાર
ભારતમાં આ વર્ષે ઉનાળો શરૂ થતાની સાથે જ સૂર્યદેવ આકરા પાણીએ થયા હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. હવામાન વિભાગ (IMD) એ દેશમાં અસહ્ય ગરમી અને લૂ (Heatwave) ને લઈને ગંભીર ચેતવણી જાહેર કરી છે. આ વર્ષે ઉનાળો અગન ભઠ્ઠી જેવો બની રહેવાની શક્યતા છે, કારણ કે અત્યારથી જ દેશના અનેક ભાગોમાં તાપમાનનો પારો 44 ડિગ્રીને પાર કરી ગયો છે.
તાપમાન 50 ડિગ્રી સુધી પહોંચવાની ભીતિ
હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, આ વર્ષે ગરમી પોતાના જૂના તમામ રેકોર્ડ તોડી શકે છે. એવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે મે મહિના સુધીમાં દેશના ઘણા વિસ્તારોમાં તાપમાન 50 ડિગ્રીની નજીક પહોંચી શકે છે. અત્યારે જ મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોમાં પારો 40 થી 44 ડિગ્રીની વચ્ચે રમી રહ્યો છે. આવનારા દિવસોમાં સરેરાશ તાપમાનમાં હજુ પણ 4 થી 8 ડિગ્રીનો વધારો થવાની શક્યતા છે.
દુનિયાના સૌથી ગરમ શહેરોમાં ભારતનું વર્ચસ્વ
ચિંતાજનક વાત એ છે કે વિશ્વના 50 સૌથી ગરમ સ્થળોની યાદીમાં 20 શહેરો તો માત્ર ભારતના જ છે. આ યાદી મુજબ:
ચીનનું જિંગહોંગ શહેર 37 ડિગ્રી સાથે પ્રથમ સ્થાને છે.
ઓડિશાનું બ્લાંગિર 36 ડિગ્રી સાથે બીજા ક્રમે છે.
મહારાષ્ટ્રનું ચંદ્રપુર અને છત્તીસગઢનું રાયપુર અનુક્રમે ચોથા અને પાંચમા ક્રમે છે.
આ ઉપરાંત અકોલા, ગડચાંદૂર, મહાસમુંદ, સાસારામ અને ભીલાઈ જેવા શહેરોમાં પણ ભયંકર ગરમી નોંધાઈ છે.
શા માટે આટલી બધી ગરમી પડી રહી છે?
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આ પ્રચંડ ગરમી પાછળ અલ નીનો (El Nino) જવાબદાર છે. પ્રશાંત મહાસાગરમાં સક્રિય થતી આ સિસ્ટમને કારણે સમુદ્રી પ્રવાહો ગરમ થાય છે. આ ગરમ પ્રવાહોની અસર હવે હિન્દ મહાસાગર પર પણ જોવા મળશે, જેના કારણે ભારત સહિત દક્ષિણ એશિયાના દેશોમાં ગરમીનું પ્રમાણ વધશે.
રાજ્યવાર સ્થિતિ અને તંત્રની તૈયારીઓ
ગરમીની ગંભીરતાને જોતા વિવિધ રાજ્યોએ પગલાં લેવાનું શરૂ કર્યું છે:
મહારાષ્ટ્ર: વિદર્ભના અકોલામાં તાપમાન 44 ડિગ્રીએ પહોંચતા એલર્ટ જાહેર કરાયું છે.
છત્તીસગઢ: આકરી ગરમીને કારણે શાળાઓમાં 11 દિવસની રજાઓ જાહેર કરી દેવામાં આવી છે.
મધ્યપ્રદેશ: અનેક જિલ્લાઓમાં શાળાઓનો સમય સવારનો કરી દેવામાં આવ્યો છે.
દિલ્હી: રાજધાનીમાં પણ પારો 40 ડિગ્રીએ પહોંચતા જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે.
બીજી તરફ, રાજસ્થાન અને હરિયાણાના કેટલાક ભાગોમાં વાતાવરણમાં પલટો જોવા મળ્યો હતો. હનુમાનગઢીમાં વરસાદ પડતા ગરમીમાં થોડી રાહત મળી હતી, પરંતુ આ રાહત ક્ષણિક હોવાનું મનાય છે.
હવામાન વિભાગે મહારાષ્ટ્ર, છત્તીસગઢ, યુપી, તેલંગણા, આંધ્રપ્રદેશ અને કર્ણાટક જેવા રાજ્યોમાં હીટવેવનું એલર્ટ આપ્યું છે. નાગરિકોને બપોરના સમયે સીધા તડકામાં ન નીકળવા અને પૂરતા પ્રમાણમાં પાણી પીવા માટે સલાહ આપવામાં આવી છે. આ વર્ષનો ઉનાળો ખરેખર કસોટી કરનારો સાબિત થશે.
