કેન્દ્ર સરકારે 2022માં લોકસભામાં આપેલા એક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતની 13 નદીઓ પ્રદૂષિત છે
નવી દિલ્હી,શુક્રવાર: ગુજરાતમાં નદીઓના પ્રદૂષણની સમસ્યા ગંભીર બની રહી છે. કેન્દ્ર સરકારે 2022માં લોકસભામાં આપેલા એક અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતની 13 નદીઓ પ્રદૂષિત છે, જેમાં અમદાવાદની સાબરમતી નદી રાજ્યની સૌથી વધુ પ્રદૂષિત નદી તરીકે સામે આવી છે. આ મૂલ્યાંકન બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ (BOD)ના આધારે કરવામાં આવ્યું છે, જે પાણીના પ્રદૂષણનું મુખ્ય સૂચક છે.
બાયોકેમિકલ ઓક્સિજન ડિમાન્ડ (BOD) એ પાણીમાં રહેલા કાર્બનિક પદાર્થોને વિઘટિત કરવા માટે સૂક્ષ્મજીવો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા ઓક્સિજનની માત્રાને માપે છે. ઉચ્ચ BOD સ્તર એટલે વધુ કાર્બનિક કચરો, જે પાણીમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટાડે છે. આનાથી જળચર જીવન, જેમ કે માછલીઓ અને અન્ય જળજીવો, જોખમમાં મૂકાય છે. સાબરમતી નદીના રાયસણથી વૌઠા વચ્ચેના વિસ્તારમાં BODનું પ્રમાણ 292 મિલિગ્રામ પ્રતિ લિટર નોંધાયું છે, જે ગંભીર પ્રદૂષણનું સૂચક છે.
કેન્દ્રીય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (CPCB)ના 2022ના અહેવાલ મુજબ, સાબરમતી નદીનો રાયસણથી વૌઠા વચ્ચેનો વિસ્તાર ગુજરાતમાં સૌથી વધુ પ્રદૂષિત છે. આ વિસ્તારમાં ઔદ્યોગિક કચરો, ગટરનું પાણી અને ઘરેલું અપશિષ્ટોના કારણે પાણીની ગુણવત્તા ખરાબ થઈ છે. આ પ્રદૂષણની અસર માત્ર જળચર જીવન પર જ નહીં, પરંતુ આસપાસના લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર પણ પડી રહી છે, જેમાં પાણીજન્ય રોગોનું જોખમ વધ્યું છે.
ગુજરાતના સાંસદ મુકેશ દલાલે લોકસભામાં ગુજરાતની નદીઓના પ્રદૂષણના સ્તર, તેના મુખ્ય સ્ત્રોતો અને સરકાર દ્વારા નદીઓના શુદ્ધીકરણ માટેની પહેલો અંગે વિગતો માંગી હતી. જવાબમાં, કેન્દ્ર સરકારે જણાવ્યું કે ઔદ્યોગિક એકમો, ગટરનું અયોગ્ય નિકાલ, ખેતીમાં રસાયણોનો ઉપયોગ અને ઘરેલું કચરો એ પ્રદૂષણના મુખ્ય કારણો છે.
