8000 વર્ષ જૂનું મંદિર મળ્યું : સાઉદીમાં ઈતિહાસ જીવંત થયો
સાઉદી અરેબિયા, શનિવાર : સાઉદી અરેબિયામાં થયેલી ઐતિહાસિક શોધે વિશ્વને ચકિત કર્યું છે. 8000 વર્ષ જૂનું મંદિર મળ્યું છે. સાઉદીમાં ઈતિહાસ જીવંત થયો. આ માહિતી ખરેખર ચોંકાવનારી અને ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આવું અવશેષ એવા પ્રદેશમાં મળવું, જ્યાં હાલમાં ઇસ્લામ સૌથી મહત્વપૂર્ણ ધર્મ છે, તે બતાવે છે કે સાઉદી અરેબિયા (અથવા અરબી દ્વીપકલ્પ) પહેલાંથી જ અનેક ઉન્નત અને સંગઠિત સંસ્કૃતિઓનું કેન્દ્ર રહ્યું છે.સાઉદી અરેબિયાના એક વિસ્તારમાં 8000 વર્ષ જૂનું શહેર અને મંદિર મળી આવ્યું છે. ખોદકામમાં પૂજા અને ધાર્મિક વિધિઓ, 2807 કબરો અને એડવાન્સ સિંચાઈ પ્રણાલીના અવશેષોના પુરાવા મળ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયાના દક્ષિણ વિસ્તારમાં એક આશ્ચર્યજનક ઐતિહાસિક શોધ થઈ છે. પુરાતત્વવિદોને રિયાધ નજીક અલ-ફાઓ ક્ષેત્રમાં એક પ્રાચીન શહેર મળ્યું છે. જે લગભગ 8000 વર્ષ જૂનું હોવાનો અંદાજ છે. આ શોધ માત્ર પ્રાચીન સભ્યતાની ઝલક જ નહીં, પણ તે સમયના સામાજિક અને ધાર્મિક જીવનને પણ ઉજાગર કરે છે.
ખોદકામ દરમિયાન પુરાતત્વવિદોને તુવૈક પર્વતમાળાની ટોચ પર એક ખડક-કોટેડ મંદિર મળ્યું છે. આ મંદિરની અંદર ધાર્મિક વિધિઓ સાથે સંબંધિત અવશેષો પણ મળી આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે ત્યાં રહેતા લોકો પૂજાની પરંપરાનું પાલન કરતા હતા. આ ઉપરાંત આ વિસ્તારમાં કુલ 2,807 કબરો પણ મળી આવી છે, જે વિવિધ સમયગાળા સાથે સંબંધિત છે.અલ-ફાઓને એક સમયે કિન્ડા સામ્રાજ્યની રાજધાની માનવામાં આવતી હતી. અહીં મળેલા ધાર્મિક શિલાલેખો અને મૂર્તિઓ સાબિત કરે છે કે આ વિસ્તારમાં મૂર્તિપૂજાની પરંપરા હતી. આંતરરાષ્ટ્રીય નિષ્ણાતોની એક ટીમે સાઉદી અરેબિયાના હેરિટેજ કમિશનની દેખરેખ હેઠળ વર્ષો સુધી અહીં પુરાતત્વીય અભ્યાસ કર્યો હતો.
આ ઐતિહાસિક શોધનું બીજું મહત્વનું પાસું પ્રાચીન સિંચાઈ પ્રણાલી છે. અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે તે સમયના લોકો વરસાદી પાણીને ખેતરોમાં પહોંચાડવા માટે નહેરો, પાણીની ટાંકીઓ અને સેંકડો ખાડા બનાવતા હતા. આ સાબિતી છે કે તે લોકો મુશ્કેલ રણની પરિસ્થિતિઓમાં પણ પાણી વ્યવસ્થાપનની એડવાન્સ પદ્ધતિઓથી પરિચિત હતા.આ પ્રદેશમાં નિયોલિથિક સમયની ઝલક પણ જોવા મળી છે. ખોદકામમાં તે સમયગાળાની માનવ વસાહતોના અવશેષો મળી આવ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે હજારો વર્ષ પહેલાં અહીં માનવ વસાહતો અસ્તિત્વમાં હતી.મજબૂત પથ્થરોથી બનેલા આ પ્રાચીન મંદિરના અવશેષો તેના નિર્માતાઓની ભવ્ય સ્થાપત્ય અને ઊંડી શ્રદ્ધા દર્શાવે છે. તેની નજીક મળેલા વેદીઓનાં અવશેષો દર્શાવે છે કે પ્રાચીન લોકો અલ-ફા પ્રદેશમાં ધાર્મિક વિધિઓ અને પૂજા કરતા હતા.આ શોધ માત્ર અરબી દ્વીપકલ્પની પ્રાચીનતા જ દર્શાવે છે, પરંતુ એ પણ જણાવે છે કે હજારો વર્ષ પહેલાં લોકો મુશ્કેલ ભૌગોલિક પરિસ્થિતિઓમાં પણ અદ્યતન સામાજિક, ધાર્મિક અને પાણી વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીઓ સાથે કેવી રીતે રહેતા હતા.
