ભારતીય વાયુસેનાના સુપરસોનિક ફાઇટર જેટ મિગ-21 એ 60 વર્ષની સેવા બાદ આજે નિવૃત્તિ લઈ રહ્યું છે. જાણો તેની જગ્યાએ કયું સ્વદેશી વિમાન વાયુસેનાની તાકાત વધારશે અને તેની શું ખાસિયતો છે.
નવી દિલ્હી, શુક્રવાર
ભારતીય વાયુસેના માટે આજનો દિવસ ઐતિહાસિક છે. લગભગ 60 વર્ષથી વધુ સમય સુધી આકાશમાં ભારતની શાન બની રહેલું સુપરસોનિક ફાઇટર જેટ મિગ-21 આજે, શુક્રવાર 26 સપ્ટેમ્બરના રોજ, સેવામાંથી નિવૃત્ત થઈ રહ્યું છે. દેશના પહેલા સુપરસોનિક ફાઇટર જેટને વિદાય આપવા માટે ચંદીગઢમાં એક ભવ્ય કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ અને વાયુસેનાના અનેક મોટા અધિકારીઓ હાજર રહેશે.
વાયુસેના પ્રમુખ એર ચીફ માર્શલ અમર પ્રીત સિંહ મિગ-21ના બાદલ ફોર્મેશનને અંતિમ વખત ફ્લાય કરીને આ શાનદાર વિમાનને વિદાય આપશે. આ સાથે જ ભારતીય એરફોર્સનો એક સુવર્ણ યુગ સમાપ્ત થશે.
કયું વિમાન લેશે મિગ-21ની જગ્યા?
મિગ-21ના રિટાયરમેન્ટ બાદ તેની જગ્યાએ ભારતનું સ્વદેશી બનાવટનું ફાઇટર જેટ તેજસ (Tejas) લેશે. વાયુસેના ધીમે ધીમે મિગ-21ના સ્ક્વોડ્રનને તેજસથી રિપ્લેસ કરી રહી છે. અત્યાર સુધીમાં તેજસના બે સ્ક્વોડ્રન – નંબર 45 ફ્લાઈંગ ડૈગર્સ અને નંબર 18 ફ્લાઈંગ બુલેટ્સ વાયુસેનામાં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે. હવે ટૂંક સમયમાં ત્રીજું સ્ક્વોડ્રન કોબરા પણ વાયુસેનાનો ભાગ બનશે.
રાજસ્થાનમાં તૈનાત થશે કોબરા સ્ક્વોડ્રન
મળતી માહિતી મુજબ, વાયુસેનાના નવા કોબરા સ્ક્વોડ્રનને રાજસ્થાનના એક મહત્વપૂર્ણ એરબેઝ પર તૈનાત કરવામાં આવશે. આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ પશ્ચિમી મોરચે વાયુસેનાની ઓપરેશનલ તાકાતને વધુ મજબૂત કરવાનો છે, જેથી ભવિષ્યના કોઈપણ ખતરાનો સામનો કરી શકાય.
આવતા મહિને લોન્ચ થશે વધુ શક્તિશાળી તેજસ Mk1A
હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ (HAL) આવતા મહિને તેના નાસિક પ્લાન્ટમાંથી પ્રથમ તેજસ Mk1A વિમાન લોન્ચ કરવા માટે તૈયાર છે. તેજસ Mk1A એ તેજસનું અત્યાધુનિક અને અપગ્રેડેડ વર્ઝન છે. તેમાં વધુ સારું રડાર, એડવાન્સ ઇલેક્ટ્રોનિક વોરફેર સિસ્ટમ અને શ્રેષ્ઠ લડાયક ક્ષમતાઓ સામેલ છે. તેજસ Mk1A ના આગમનથી આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને મોટો વેગ મળશે અને વિદેશી ફાઇટર જેટ્સ પરની નિર્ભરતા ઘટશે.
મિગ-21 નો શૌર્યપૂર્ણ ઇતિહાસ
રશિયા દ્વારા 1950ના દાયકામાં બનેલા મિગ-21ને ભારતે વર્ષ 1963માં વાયુસેનામાં સામેલ કર્યું હતું. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની ગતિ હતી. તે અવાજ કરતાં પણ બમણી ઝડપે (મૈક 2) ઉડી શકતું હતું. મિગ-21 એ ઘણા યુદ્ધોમાં દુશ્મનોને ધૂળ ચટાડી છે. ખાસ કરીને, 2019માં પાકિસ્તાનના F-16 ફાઇટર જેટને તોડી પાડવામાં તેની ભૂમિકા આજે પણ યાદ કરવામાં આવે છે.
