SIR વિવાદ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ વી. ગોપાલા ગૌડાએ બિહાર SIR અંગે મે મહિનામાં આપેલા સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયને પાછો ખેંચવાની માંગ કરી છે. તેમણે ચૂંટણી પંચ પર કોર્ટને ગેરમાર્ગે દોર્યાનો આક્ષેપ કર્યો છે. બીજી તરફ Form-6ના ફેરફાર અંગે CJI સૂર્યકાંતે સુપ્રીમ કોર્ટે કોઈ સુધારાને મંજૂરી આપી ન હોવાનું સ્પષ્ટ કર્યું છે.
ચૂંટણી પંચની સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) પ્રક્રિયાને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ વી. ગોપાલા ગૌડાનું મોટું નિવેદન સામે આવ્યું છે. તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટને મે 2026માં બિહારની SIR અંગે આપેલો નિર્ણય પાછો ખેંચવાની અપીલ કરી છે. ગૌડાએ આરોપ મૂક્યો કે ચૂંટણી પંચે મહત્વપૂર્ણ તથ્યો રજૂ ન કરીને કોર્ટને ગેરમાર્ગે દોરી હતી.
‘SIR અંગેનો નિર્ણય પાછો ખેંચવો જોઈએ’
જસ્ટિસ ગોપાલા ગૌડાએ કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના અગાઉના નિર્ણયની પુનઃવિચારણા કરવી જોઈએ અને ચૂંટણી પંચ પાસેથી સમગ્ર રેકોર્ડ મંગાવવો જોઈએ. ખાસ કરીને SIR સંબંધિત નિર્ણયો ત્રણેય ચૂંટણી કમિશનરોની સંમતિ અથવા બહુમતીથી લેવાયા હતા કે નહીં, તેની તપાસ થવી જોઈએ તેવી તેમણે માંગ કરી છે.
ગૌડાએ SIRના નિર્ણયને કાયદેસરતા અને બંધારણીયતાના પ્રશ્નો સાથે જોડ્યો છે અને ચૂંટણી પંચ સામે ગંભીર આક્ષેપો કર્યા છે. જોકે, આ તેમના દ્વારા કરવામાં આવેલા આક્ષેપો છે; સુપ્રીમ કોર્ટે આ આક્ષેપોને સ્વીકારી લીધા હોવાનું કહી શકાય નહીં.
મે મહિનામાં સુપ્રીમ કોર્ટે SIRને માન્ય ગણાવી હતી
27 મે 2026ના ચુકાદામાં સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે બિહારમાં ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી SIR પ્રક્રિયાની કાયદેસરતા જાળવી રાખી હતી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચને બંધારણની કલમ 324 અને Representation of the People Actની કલમ 21(3) હેઠળ મતદાર યાદીની વિશેષ સમીક્ષા કરવાનો અધિકાર છે.
કોર્ટે એ પણ જણાવ્યું હતું કે SIRનો હેતુ મતદાર યાદીની ચોકસાઈ, વિશ્વસનીયતા અને અખંડિતતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે અને પ્રક્રિયા પ્રમાણસર છે.
Form-6 વિવાદમાં CJI સૂર્યકાંતની સ્પષ્ટતા
SIR સાથે જોડાયેલા Form-6ના મુદ્દે પણ તાજેતરમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહત્વની સુનાવણી થઈ હતી. 5 ઓક્ટોબરે CJI સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટે Form-6ના કોઈપણ સુધારેલા સ્વરૂપને મંજૂરી આપી નથી. કોર્ટે ચૂંટણી પંચ પાસેથી રેકોર્ડ મંગાવીને ફેરફાર કોણે અને કયા આધારે કર્યો તેની તપાસ કરવાની વાત કરી હતી.
જોકે, ચૂંટણી પંચ તરફથી એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે મૂળ Form-6માં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી, પરંતુ SIR દરમિયાન એક વધારાનું ડિક્લેરેશન જોડવામાં આવ્યું હતું. આ મુદ્દે કોર્ટમાં હજુ કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.
જસ્ટિસ ઉજ્જલ ભુયાનના નિવેદનનો પણ ઉલ્લેખ
જસ્ટિસ ગોપાલા ગૌડાએ વર્તમાન સુપ્રીમ કોર્ટના જજ જસ્ટિસ ઉજ્જલ ભુયાન દ્વારા મતદારોના મોટા પાયે નામ દૂર થવાના મુદ્દે કરવામાં આવેલી ટિપ્પણીનો પણ બચાવ કર્યો. તેમના કહેવા મુજબ, બંધારણીય મુદ્દાઓ અંગે જસ્ટિસ ભુયાનની ટિપ્પણીને ન્યાયિક ગેરવર્તન તરીકે જોવી યોગ્ય નથી.
આ મામલે પૂર્વ CJI બી.આર. ગવઈની ટીકા અંગે પણ ગૌડાએ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને અગાઉના કેટલાક ન્યાયિક પ્રસંગોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.
SIR મુદ્દે કાનૂની લડાઈ હજુ ચાલુ
SIR અંગેનો વિવાદ હવે માત્ર રાજકીય આક્ષેપો સુધી મર્યાદિત રહ્યો નથી. એક તરફ સુપ્રીમ કોર્ટે મે મહિનામાં બિહારની SIRને કાયદેસર ગણાવી હતી, જ્યારે બીજી તરફ તાજેતરમાં Form-6 અને ચૂંટણી પંચના કેટલાક નિર્ણયોની પ્રક્રિયા અંગે કોર્ટમાં નવા પ્રશ્નો ઉઠ્યા છે. તેથી આગામી સુનાવણીઓમાં આ મુદ્દે વધુ સ્પષ્ટતા થવાની શક્યતા છે.
