અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ટેરિફ લગાવવાના નિર્ણયને રદ કરીને મોટો ઝટકો આપ્યો છે. આ ઐતિહાસિક કાનૂની લડાઈ જીતનાર ભારતીય મૂળના વકીલ નીલ કાત્યાલ વિશે જાણો વિગતે.
અમદાવાદ, શનિવાર
અમેરિકાના ન્યાયિક ઇતિહાસમાં હાલમાં એક બહુ મોટો ઉલટફેર જોવા મળ્યો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ટેરિફ લાદવાના આક્રમક નિર્ણયને અમેરિકન સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી દીધો છે. કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં બહુ સ્પષ્ટ રીતે સમજાવ્યું છે કે જનતા પર ટેક્સ કે ટેરિફ નાખવો એ કોઈ એક વ્યક્તિ કે પ્રમુખનો અધિકાર નથી, પરંતુ તે સત્તા માત્ર કોંગ્રેસ એટલે કે ત્યાંની સંસદ પાસે છે. આ ઐતિહાસિક જીત પાછળ જો કોઈ એક વ્યક્તિનું મગજ અને મહેનત હોય તો તે છે ભારતીય મૂળના પ્રખ્યાત ધારાશાસ્ત્રી નીલ કાત્યાલ.
નાના વેપારીઓની લડાઈ અને કાત્યાલની દલીલો
આ આખો મામલો ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે ટ્રમ્પ પ્રશાસને પોતાની સત્તાનો ઉપયોગ કરીને ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી. આ નિર્ણયથી નાના વેપારીઓ મુશ્કેલીમાં મુકાયા હતા. આ નાના વેપારીઓનો અવાજ બનીને નીલ કાત્યાલ સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા. તેમણે કોર્ટમાં 1977ના ઈન્ટરનેશનલ ઈમરજન્સી ઈકોનોમિક પાવર્સ એક્ટનો જે રીતે દુરુપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, તેની સામે મજબૂત દલીલો કરી.
કાત્યાલે સાબિત કરી દીધું કે ટ્રમ્પનો આ નિર્ણય બંધારણની મર્યાદાની બહાર હતો. જીત બાદ તેમણે બહુ ગર્વ સાથે કહ્યું કે, અમેરિકામાં કોઈ પણ વ્યક્તિ કાયદાથી ઉપર નથી, પછી ભલે તે દેશના પ્રમુખ કેમ ન હોય. આ ચુકાદાએ સાબિત કરી દીધું કે લોકશાહીમાં બંધારણીય મર્યાદાઓ જ સર્વોપરી છે.
કોણ છે નીલ કાત્યાલ?
નીલ કાત્યાલના મૂળ ભારત સાથે જોડાયેલા છે. તેમના માતા-પિતા ભારતથી અમેરિકા જઈને વસ્યા હતા. નીલનો જન્મ શિકાગોમાં થયો હતો. સામાન્ય રીતે ભારતીય પરિવારોમાં ડોક્ટર કે એન્જિનિયર બનવાનો ક્રેઝ હોય છે, નીલના માતા-પિતા પણ તે જ વ્યવસાયમાં હતા, પરંતુ નીલે કાયદાનો રસ્તો પસંદ કર્યો.
તેમનો અભ્યાસ દુનિયાની શ્રેષ્ઠ ગણાતી યેલ લૉ સ્કૂલમાંથી થયો છે. કરિયરની શરૂઆતમાં જ તેમને જસ્ટિસ સ્ટીફન બ્રેયર જેવા દિગ્ગજ સાથે કામ કરવાની તક મળી હતી. તેમની ક્ષમતા જોઈને જ 2010 માં તત્કાલીન પ્રમુખ બરાક ઓબામાએ તેમને એડિશનલ સોલિસિટર જનરલની મહત્વની જવાબદારી સોંપી હતી.
વૈશ્વિક સ્તરે પ્રભાવશાળી વ્યક્તિત્વ
નીલ કાત્યાલનું નામ આજે માત્ર અમેરિકામાં જ નહીં પણ આખી દુનિયાના ટોચના વકીલોમાં લેવાય છે. તે અમેરિકાની સુપ્રીમ કોર્ટમાં લઘુમતી વકીલ તરીકે સૌથી વધુ કેસ લડવાનો રેકોર્ડ ધરાવે છે. અગાઉ તેમણે વોટિંગ રાઈટ એક્ટ અને ટ્રમ્પના વિવાદાસ્પદ ટ્રાવેલ બેન સામે પણ જોરદાર લડત આપી હતી. ફોર્બ્સ જેવી સંસ્થાઓએ પણ તેમને વિશ્વના સૌથી પ્રભાવશાળી વકીલોની યાદીમાં સ્થાન આપ્યું છે.
અમેરિકાના જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટે તેમની નિષ્ઠા અને કાયદાકીય સમજ માટે તેમને નાગરિક સન્માનથી પણ નવાજ્યા છે. નીલ કાત્યાલની આ સફળતા એ વાતનું પ્રતીક છે કે જો તમારી પાસે જ્ઞાન અને તર્કની શક્તિ હોય, તો તમે ગમે તેટલી મોટી સત્તા સામે પણ ન્યાય મેળવી શકો છો.
નીલ કાત્યાલે માત્ર એક કેસ નથી જીત્યો, પરંતુ અમેરિકામાં લોકશાહીના પાયાને વધુ મજબૂત કર્યો છે. ભારતીય મૂળના આ હીરોએ સાબિત કર્યું છે કે કાયદાની લડાઈ હંમેશા તથ્યો અને બંધારણના આધારે જ જીતવામાં આવે છે.
