HIV (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિશિયન્સી વાયરસ) એક એવો વાયરસ છે જે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને નબળી પાડે છે. આ વાયરસ શરીરના કોષો પર હુમલો કરે છે જે ચેપ સામે લડવામાં મદદ કરે છે.
નવી દિલ્હી,ગુરૂવાર: HIV (હ્યુમન ઇમ્યુનોડેફિશિયન્સી વાયરસ) એક એવો વાયરસ છે જે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને નબળી પાડે છે. આ વાયરસ શરીરના કોષો પર હુમલો કરે છે જે ચેપ સામે લડવામાં મદદ કરે છે. જ્યારે HIV ની સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે ત્યારે તે AIDS (એક્વાર્ડ ઇમ્યુનોડેફિશિયન્સી સિન્ડ્રોમ) માં ફેરવાઈ શકે છે, જે એક ગંભીર અને જીવલેણ સ્થિતિ છે. સ્ત્રીઓમાં HIV મુખ્યત્વે અસુરક્ષિત સંભોગ, ચેપગ્રસ્ત લોહી અથવા સોયના સંપર્ક દ્વારા અને ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન અથવા સ્તનપાન દરમિયાન HIV સંક્રમિત માતાથી બાળકમાં ફેલાય છે. આ ઉપરાંત, જો કોઈ સ્ત્રીને STI (જાતીય સંક્રમિત ચેપ) હોય, તો HIV નું જોખમ વધે છે. સમયસર પરીક્ષણ અને સાવચેતી એ આ રોગથી બચવાનો એકમાત્ર રસ્તો છે.
HIV સંક્રમિત સ્ત્રીઓને ગંભીર શારીરિક, માનસિક અને સામાજિક નુકસાન સહન કરવું પડી શકે છે. શારીરિક રીતે, આ વાયરસ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને નબળી પાડે છે, જેના કારણે સામાન્ય ચેપ પણ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. જો ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન કોઈ સ્ત્રીને HIV હોય, તો અજાત બાળકને પણ ચેપનું જોખમ રહેલું છે. અનિયમિત માસિક સ્રાવ, વારંવાર ચેપ અને થાક એ સામાન્ય લક્ષણો છે. માનસિક રીતે, સ્ત્રીઓ તણાવ, ભય, શરમ અને સામાજિક એકલતાનો અનુભવ કરે છે. ઘણી વખત તેમને પરિવાર કે સમાજ તરફથી પણ ટેકો મળતો નથી, જેના કારણે તેમની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થાય છે. HIV ની સારવાર જીવનભર ચાલે છે, તેથી તેની સાથે જીવવા માટે માનસિક શક્તિ અને નિયમિત દવાઓનું સેવન જરૂરી છે. જો સમયસર સારવાર ન મળે તો તે જીવલેણ પણ બની શકે છે.
સ્ત્રીઓમાં HIV ના લક્ષણો શું છે?
HIV ચેપના શરૂઆતના લક્ષણો ઘણીવાર સામાન્ય વાયરલ ચેપ જેવા હોય છે, જેના કારણે તેને ઓળખવું મુશ્કેલ બને છે. સ્ત્રીઓમાં તેના કેટલાક ખાસ લક્ષણો હોય છે, જેને અવગણવા જોઈએ નહીં. શરૂઆતમાં, તાવ, થાક, ગળામાં દુખાવો અને સોજો જેવા સામાન્ય લક્ષણો જોવા મળે છે. આ પછી, જેમ જેમ વાયરસ વધે છે, તેમ તેમ સ્ત્રીઓને વારંવાર યોનિમાર્ગ ચેપ, પેલ્વિક ઇન્ફ્લેમેટરી રોગ (PID), અનિયમિત માસિક સ્રાવ, વારંવાર ઝાડા અથવા ત્વચા પર ફોલ્લીઓ થઈ શકે છે.
વજન ઘટાડવું, વારંવાર તાવ, પરસેવો, સતત શરીરમાં દુખાવો પણ તેના લક્ષણો હોઈ શકે છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, સ્ત્રીઓમાં વંધ્યત્વની શક્યતા પણ જોવા મળી છે. HIV ના લક્ષણો ધીમે ધીમે વધે છે અને દરેક સ્ત્રીમાં સમાન હોતા નથી, તેથી તાત્કાલિક HIV પરીક્ષણ કરાવવું અને કોઈપણ લક્ષણ પર ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો મહત્વપૂર્ણ છે.
કેવી રીતે અટકાવવું?
હંમેશા સુરક્ષિત સંભોગ કરો.
ચેપગ્રસ્ત લોહી કે સોયથી દૂર રહો.
ઘણા લોકો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી સોય કે બ્લેડનો ઉપયોગ કરશો નહીં.
ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન HIV ટેસ્ટ કરાવો.
જો તમે પહેલાથી જ HIV પોઝિટિવ છો, તો ડૉક્ટરની સલાહ લઈને ART થેરાપી શરૂ કરો.
જો તમે HIV પોઝિટિવ છો, તો સ્તનપાન કરાવતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લો.
કોઈપણ લક્ષણોને અવગણશો નહીં, સમયસર પરીક્ષણ કરાવો.
