ખરીફ વાવેતર પહેલા ખાતરના ભાવમાં ભડકો! આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં યુદ્ધના કારણે યુરિયાના ભાવ પ્રતિ ટન $1,000 નજીક પહોંચતા ખેડૂતોની ચિંતા વધી. જાણો ભાવ વધારાનું મુખ્ય કારણ અને તેની અસર.
નવી દિલ્હી, ગુરૂવાર
ચોમાસું નજીક છે અને દેશભરના ખેડૂતો ખરીફ વાવેતરની તૈયારીમાં લાગી ગયા છે. પરંતુ આ તૈયારીઓ વચ્ચે તેમના માટે એક મોટા અને ચિંતાજનક સમાચાર આવ્યા છે. પાક માટે સૌથી જરૂરી ગણાતા યુરિયા ખાતરના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આસમાને પહોંચી ગયા છે, જેની સીધી અસર ભારતના કરોડો ખેડૂતો પર પડી શકે છે.
ટેન્ડરમાં ભાવ $1,000 ને પાર
ભારત સરકાર વતી ખાતરની ખરીદી કરતી સરકારી સંસ્થા ઈન્ડિયન પોટાશ લિમિટેડ (IPL) દ્વારા તાજેતરમાં એક ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું. પશ્ચિમ કિનારા માટે મંગાવવામાં આવેલા આ ટેન્ડરમાં 15 લાખ ટન યુરિયાની જરૂરિયાત હતી. તેની સામે દુનિયાભરની કંપનીઓ તરફથી લગભગ 32.9 લાખ ટન માટેની ઓફરો મળી.
ચિંતાની વાત એ છે કે આ ઓફરોમાં યુરિયા ખાતરનો ભાવ પ્રતિ ટન $935 થી લઈને $1,136 સુધી બોલાયો છે. આ ભાવ અગાઉના ટેન્ડર કરતાં ઘણા વધારે છે અને લગભગ પ્રતિ ટન $1,000 ની મનોવૈજ્ઞાનિક સપાટીની નજીક છે.
ભાવ વધારા પાછળનું કારણ શું છે?
ખાતરના ભાવમાં આ અચાનક ઉછાળા પાછળનું મુખ્ય કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચાલી રહેલા યુદ્ધ અને તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ છે. ખાસ કરીને ઈરાન જેવા મુખ્ય સપ્લાયર દેશોમાં સંઘર્ષની સ્થિતિને કારણે સપ્લાય ચેઇન (પુરવઠા સાંકળ) ખોરવાઈ ગઈ છે. ભારત નાઇટ્રોજન આધારિત ખાતરનો દુનિયાનો સૌથી મોટો ખરીદદાર દેશ છે, તેથી વૈશ્વિક બજારમાં થતી કોઈપણ હલચલની સીધી અસર ભારત પર પડે છે.
ખેડૂતો પર શું થશે અસર?
ખેતી ખર્ચમાં વધારો: ખાતરના વધતા ભાવની સીધી અસર ખેડૂતોના ખિસ્સા પર પડશે. ખેતીનો ખર્ચ વધશે, જે ખેડૂતો માટે પડતા પર પાટુ સમાન સાબિત થઈ શકે છે.
સરકાર પર દબાણ: ભારત સરકાર ખેડૂતોને સબસિડી પર ખાતર પૂરું પાડે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ભાવ વધતા સરકાર પર સબસિડીનો બોજ પણ વધશે.
વાવેતર પહેલાં જથ્થો મેળવવો જરૂરી: આગામી ખરીફ સિઝન શરૂ થાય તે પહેલાં દેશમાં ખાતરનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ કરાવવો સરકાર માટે મોટો પડકાર છે. આ ટેન્ડરમાં અરામકો ટ્રેડિંગ અને અમેરોપા એશિયા જેવી બે ડઝનથી વધુ મોટી કંપનીઓએ ભાગ લીધો છે.
આમ, વૈશ્વિક પરિબળોને કારણે ખરીફ વાવેતરના ટાણે જ ખાતરના ભાવ ભડકે બળતા ખેડૂતો અને સરકાર બંને માટે ચિંતાનો માહોલ સર્જાયો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે સરકાર ખેડૂતોને આ મોંઘવારીના મારથી બચાવવા માટે કેવા પગલાં લે છે.
