પશ્ચિમ બંગાળની શુભેન્દુ સરકારે રાજ્યના તમામ સરકારી અને ખાનગી મદરેસાઓમાં વંદે માતરમ્ ગાવું ફરજિયાત કર્યું છે. સાથે જ કેન્દ્ર સરકારે વંદે માતરમ્ ને રાષ્ટ્રગાન સમાન કાનૂની દરજ્જો આપ્યો છે. વાંચો સંપૂર્ણ નિયમો અને સજાની જોગવાઈ.
પશ્ચિમ બંગાળ, ગુરૂવાર
પશ્ચિમ બંગાળની શૈક્ષણિક વ્યવસ્થામાં એક અત્યંત મોટો અને ઐતિહાસિક ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. રાજ્યની નવી શુભેન્દુ સરકારે એક કડક અને મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે, જે મુજબ હવે બંગાળના તમામ મદરેસાઓમાં દરરોજ ક્લાસ શરૂ થતા પહેલા વંદે માતરમ્ ગાવું ફરજિયાત કરી દેવામાં આવ્યું છે. શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા આ અંગે સત્તાવાર આદેશ પણ જારી કરી દેવાયો છે, જેનાથી રાજ્યભરમાં એક નવો માહોલ સર્જાયો છે.
જૂના તમામ નિયમો રદ, નવો આદેશ લાગુ
મદરેસા શિક્ષણ નિયામક દ્વારા 19 મે, 2026 ના રોજ એક સત્તાવાર નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ નવા આદેશમાં સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે કે મદરેસાઓમાં ચાલતી અગાઉની તમામ પ્રથાઓ અને નિર્દેશોને તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવે છે. હવેથી દૈનિક પ્રાર્થનામાં વંદે માતરમ્ ને અનિવાર્યપણે સામેલ કરવું પડશે.
કયા મદરેસાઓને લાગુ પડશે આ નિયમ?
સરકારનો આ નવો નિયમ પશ્ચિમ બંગાળમાં ચાલતા દરેક પ્રકારના મદરેસાઓ પર એકસરખો લાગુ પડશે. આદેશ મુજબ નીચે મુજબના તમામ મદરેસાઓનો આમાં સમાવેશ થાય છે:
રાજ્યના તમામ સરકારી મોડલ મદરેસા (ઇંગ્લિશ મીડિયમ)
માન્યતા પ્રાપ્ત અને સરકારી ગ્રાન્ટ/સહાય મેળવતા મદરેસાઓ
અપ્રૂવ્ડ MSK અને અપ્રૂવ્ડ SSK
માન્યતા પ્રાપ્ત ગેર-સહાયિત એટલે કે પ્રાઇવેટ મદરેસાઓ
આ નિર્ણયનો કડક અમલ કરાવવા માટે આદેશની નકલ તમામ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ (DM), જિલ્લા શિક્ષણ અધિકારીઓ અને પશ્ચિમ બંગાળ બોર્ડ ઓફ મદરેસા એજ્યુકેશનને મોકલી આપવામાં આવી છે.
કેન્દ્ર સરકારનો મોટો નિર્ણય: વંદે માતરમ્ ને મળ્યો રાષ્ટ્રગાન જેવો દરજ્જો
આ તરફ કેન્દ્ર સરકારે પણ રાષ્ટ્રપ્રેમ વધારવાની દિશામાં એક મોટું પગલું ભર્યું છે. પશ્ચિમ બંગાળ અને આસામની ચૂંટણીઓમાં ભવ્ય વિજય મેળવ્યા પછી, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતાવાળી કેન્દ્રીય કેબિનેટે રાષ્ટ્રીય ગીત વંદે માતરમ્ ને રાષ્ટ્રગાન જન ગણ મન ની બરાબરીનો કાનૂની દરજ્જો આપવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય કર્યો છે. આનો સીધો અર્થ એ છે કે હવે વંદે માતરમ્ ને પણ રાષ્ટ્રધ્વજ અને બંધારણ જેવી જ કાનૂની સુરક્ષા મળશે.
અપમાન કરનારાઓ સામે થશે કડક કાર્યવાહી
જો કોઈ વ્યક્તિ હવે વંદે માતરમ્ નું અપમાન કરશે કે તેને ગાવામાં ખલેલ પહોંચાડશે, તો તેને મોટું નુકસાન ભોગવવું પડશે. નવા કાયદા મુજબ વંદે માતરમ્ નું અપમાન કરવું એ હવે એક કોગ્નિઝેબલ ગુનો ગણાશે (એટલે કે પોલીસ વોરંટ વિના સીધી ધરપકડ કરી શકશે). જો કોઈ વ્યક્તિ જાણીજોઈને ગીત ગાવામાં અડચણ ઊભી કરશે, તો તેને 3 વર્ષ સુધીની જેલ, દંડ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ વારંવાર આવો ગુનો કરશે, તો તેના માટે ઓછામાં ઓછી 1 વર્ષની જેલની સજાની જોગવાઈ નક્કી કરવામાં આવી છે.
શુભેન્દુ સરકાર અને કેન્દ્ર સરકારના આ સંયુક્ત નિર્ણયોથી સ્પષ્ટ થાય છે કે શિક્ષણ સંસ્થાનોમાં રાષ્ટ્રીય ભાવનાને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. કાયદામાં કરાયેલા કડક સુધારાને કારણે હવે વંદે માતરમ્ નું સન્માન જાળવવું એ માત્ર નૈતિક જ નહીં, પરંતુ કાનૂની ફરજ પણ બની ગઈ છે.
