અલ્લાહાબાદ હાઈકોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદામાં જણાવ્યું છે કે સારી આવક ધરાવતી અને પોતાનું ભરણપોષણ કરી શકતી પત્ની કલમ 125 હેઠળ ગુજરાન ભથ્થાની હકદાર નથી. જાણો શું હતો આ કેસ અને કોર્ટે શું અવલોકન કર્યું.
અલ્લાહાબાદ, રવિવાર
પતિ-પત્ની વચ્ચેના ભરણપોષણને લગતા કેસોમાં અલ્લાહાબાદ હાઈકોર્ટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો પત્ની સારી નોકરી કરતી હોય અને પોતાનો ખર્ચ ઉઠાવવા માટે સક્ષમ હોય, તો તે પતિ પાસેથી ગુજરાન ભથ્થું મેળવવા માટે હકદાર નથી. આ ચુકાદાએ ભરણપોષણના કાયદા અંગે એક નવી ચર્ચાને જન્મ આપ્યો છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
આ કેસ ગૌતમ બુદ્ધ નગરના અંકિત સાહા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી એક રિવિઝન પિટિશન પર આધારિત હતો. આ પહેલા, ગૌતમ બુદ્ધ નગરની ફેમિલી કોર્ટે પતિને આદેશ આપ્યો હતો કે તે તેની પત્નીને દર મહિને 5,000 રૂપિયાનું ભરણપોષણ ચૂકવે. ફેમિલી કોર્ટનો તર્ક હતો કે પતિ-પત્નીની આવક વચ્ચે સંતુલન જળવાય અને સમાનતા આવે તે જરૂરી છે.
જોકે, પતિએ આ નિર્ણયને હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. પતિની દલીલ હતી કે તેની પત્નીએ કોર્ટમાં પોતાની ખોટી માહિતી આપી હતી. પત્નીએ શરૂઆતમાં પોતાને બેરોજગાર અને અભણ ગણાવી હતી, પરંતુ હકીકતમાં તે પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ હતી અને એક સિનિયર સેલ્સ કો-ઓર્ડિનેટર તરીકે નોકરી કરીને દર મહિને 36,000 રૂપિયા કમાઈ રહી હતી.
કોર્ટે શું અવલોકન કર્યું?
જસ્ટિસ મદન પાલ સિંહની બેન્ચે આ કેસની સુનાવણી કરી અને ફેમિલી કોર્ટના આદેશને રદ કરી દીધો. હાઈકોર્ટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતો નોંધી:
કલમ 125નો હેતુ: કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે CrPCની કલમ 125નો મુખ્ય હેતુ એવી પત્ની, બાળકો કે માતા-પિતાને આર્થિક સુરક્ષા આપવાનો છે જેઓ પોતાનું ભરણપોષણ કરવામાં અસમર્થ છે. આ કાયદાનો હેતુ કોઈની આવકને સંતુલિત કરવાનો નથી.
પત્નીની આવક પર્યાપ્ત છે: કોર્ટે કહ્યું કે પત્ની દર મહિને 36,000 રૂપિયા કમાય છે, જે પોતાનું ગુજરાન ચલાવવા માટે પૂરતી રકમ છે. ખાસ કરીને જ્યારે તેના પર અન્ય કોઈ પારિવારિક જવાબદારી ન હોય.
પતિની જવાબદારીઓ: આની સરખામણીમાં, પતિ પર તેના વૃદ્ધ માતા-પિતાની દેખભાળ અને અન્ય સામાજિક જવાબદારીઓનો બોજ પણ છે.
કોર્ટને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ: હાઈકોર્ટે એ પણ નોંધ્યું કે પત્નીએ પોતાની શૈક્ષણિક લાયકાત અને નોકરી વિશે કોર્ટ સમક્ષ સાચી માહિતી છુપાવી હતી, જે ગંભીર બાબત છે.
આમ, તમામ પુરાવા અને દલીલોને ધ્યાનમાં રાખીને કોર્ટે જણાવ્યું કે પત્ની આર્થિક રીતે સક્ષમ હોવાથી કલમ 125(1)(a) હેઠળ પતિ પાસેથી કોઈપણ પ્રકારનું ભરણપોષણ મેળવવા માટે હકદાર નથી. આ ચુકાદો એવા ઘણા કેસોમાં માર્ગદર્શક બની શકે છે જ્યાં કમાતી પત્ની દ્વારા ભરણપોષણની માંગ કરવામાં આવે છે.
