કાળઝાળ ગરમી અને હીટવેવથી અબોલ વન્યજીવોને બચાવવા ગાંધીનગરના ઈન્દ્રોડા નેચર પાર્કમાં ખાસ આયોજન. સિંહ-વાઘ માટે મીટ કુલ્ફી, પાંજરામાં વોટર કૂલર અને ફોગર્સ જેવી આધુનિક સુવિધાઓ ઊભી કરાઈ.
ગાંધીનગર, મંગળવાર
રાજ્યભરમાં હાલ ઉનાળાનો પ્રકોપ વધી રહ્યો છે અને તાપમાનનો પારો આસમાને પહોંચી ગયો છે. કાળઝાળ ગરમી અને હીટવેવની અસર માત્ર માણસોને જ નહીં, પરંતુ અબોલ વન્યજીવોને પણ થતી હોય છે. માણસો તો ગરમીથી બચવાના રસ્તા શોધી લે છે, પરંતુ પાંજરામાં કેદ પ્રાણીઓનું શું? આ બાબતને ગંભીરતાથી લઈને ગાંધીનગર સ્થિત પ્રખ્યાત ઈન્દ્રોડા નેચર પાર્કમાં ગીર ફાઉન્ડેશન દ્વારા વન્યજીવોને લૂથી બચાવવા માટે યુદ્ધના ધોરણે VIP કક્ષાની સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં આવી છે.
અહીં સિંહ, વાઘ અને દીપડા જેવા હિંસક પ્રાણીઓથી લઈને નાના પક્ષીઓ અને સરીસૃપો એમ કુલ 600 થી વધુ જીવો વસવાટ કરે છે. આ તમામ પ્રાણીઓ માટે આધુનિક કૂલિંગ સિસ્ટમ અને ઠંડક આપતા વિશિષ્ટ ખોરાકનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
પાંજરામાં ગરમી ઘટાડવા કૂલર અને ખસની ટટ્ટીઓ લગાવાઈ
ગરમીના કારણે પ્રાણીઓના સ્વાસ્થ્ય પર સીધી અસર પડે છે. આથી, પાર્કના સત્તાવાળાઓએ પાંજરાની અંદરનું તાપમાન જાળવી રાખવા વોટર કૂલર લગાવ્યા છે. આ ઉપરાંત આશરે 80 જેટલી ખસની ટટ્ટીઓ (પડદા) લગાવવામાં આવી છે. આ ખસની ટટ્ટીઓ પર થોડા-થોડા સમયે ઠંડા પાણીનો છંટકાવ કરવામાં આવે છે. જેના પરિણામે પાંજરાની અંદરનું તાપમાન બહારની ગરમી કરતા 3 થી 4 ડિગ્રી જેટલું નીચું રહે છે અને પ્રાણીઓને રાહત મળે છે.
હવામાં ઠંડક માટે ફોગર્સ અને સ્પ્રિંકલર્સ
પાંજરામાં રહેલા વૃક્ષોની ડાળીઓ વચ્ચે ફોગર્સ અને સ્પ્રિંકલર્સ ગોઠવવામાં આવ્યા છે. આ ફુવારામાંથી ઉડતા પાણીના ઝીણા છાંટા વાતાવરણમાં ભેજ અને ઠંડક પ્રસરાવે છે. જેનાથી હવામાં રહેલી લૂ ની અસર ખતમ થઈ જાય છે અને વાતાવરણ એકદમ આહલાદક બની જાય છે.
ખોરાકમાં મોટો ફેરફાર: સિંહ અને વાઘ માટે મીટ કુલ્ફી
ઉનાળાને ધ્યાનમાં રાખીને પ્રાણીઓના ડાયેટમાં પણ મોટા ફેરફારો કરાયા છે. ગીર ફાઉન્ડેશને માંસાહારી અને હિંસક પ્રાણીઓ (સિંહ, વાઘ, દીપડા) માટે એક નવતર અને રસપ્રદ પ્રયોગ કર્યો છે. આ પ્રાણીઓને માંસના ટુકડા (મીટ) આઈસ ક્યુબમાં થીજવીને આપવામાં આવે છે. આ બરફવાળું માંસ તેમના માટે એક પ્રકારની મીટ કુલ્ફી બની જાય છે. આ બરફવાળો ખોરાક ખાવાથી પ્રાણીઓના શરીરનું તાપમાન જળવાઈ રહે છે અને તેમને હાઈડ્રેશન (પાણીની કમી ન થવી) પણ પૂરતા પ્રમાણમાં મળે છે. નાના પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ માટે પણ ઋતુ મુજબનો ખાસ ડાયેટ ચાર્ટ તૈયાર કરાયો છે.
રાત-દિવસ માટે ખાસ વ્યવસ્થા
ઈન્દ્રોડા પાર્કમાં કુદરતી અને કૃત્રિમ બંને રીતે ઠંડક જાળવવાનો પ્રયાસ થયો છે. પાંજરાઓમાં ઘટાદાર વૃક્ષો હોવાથી પ્રાણીઓને કુદરતી છાંયો મળી રહે છે. વરુ, શિયાળ અને ઝરખ જેવા પ્રાણીઓ માટે ખાસ ઠંડી ગુફાઓ બનાવવામાં આવી છે, જ્યાં તેઓ બપોરના આકરા તાપમાં આરામ કરી શકે છે. રાતના સમયે પણ પ્રાણીઓને બફારો કે ઉકળાટ ન થાય તે માટે તેમના નાઈટ શેલ્ટરમાં પંખા અને વધારાના કૂલરની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. ટૂંકમાં કહીએ તો, આકરા ઉનાળા સામે લડવા અને વન્યજીવોના સ્વાસ્થ્ય તેમજ સુરક્ષાને જાળવી રાખવા માટે ઈન્દ્રોડા નેચર પાર્ક હવે સંપૂર્ણપણે સજ્જ થઈ ગયું છે.
