ભારતમાં અત્યારે જ ગરમી 47 ડિગ્રીએ પહોંચી છે ત્યારે વિજ્ઞાનીઓએ 2026માં ‘ગોડઝિલા અલ-નીનો’ આવવાની ચેતવણી આપી છે. આનાથી ચોમાસા અને ખેતી પર શું અસર પડશે? વાંચો ખાસ અહેવાલ.
નવી દિલ્હી, સોમવાર
ભારત અત્યારે ભીષણ ગરમીની ઝપેટમાં છે. એપ્રિલ મહિનામાં જ દેશના અનેક ભાગોમાં તાપમાનનો પારો 43 થી 47 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી ગયો છે. સૌથી ચોંકાવનારી વિગત એ છે કે, હાલમાં વિશ્વના 100 સૌથી ગરમ શહેરોની યાદીમાં 95 શહેરો તો માત્ર ભારતના જ છે. હવામાન વિભાગના મેપમાં પણ ભારતનો નકશો લાલચોળ દેખાઈ રહ્યો છે, જે ગંભીર હીટવેવની સાક્ષી પૂરે છે. પરંતુ, અસલી મુસીબત તો હવે પછી આવવાની છે.
2026માં આવશે ગોડઝિલા અલ-નીનોનું સંકટ
વિજ્ઞાનીઓના ગણિત અને વેધર મોડલ્સ મુજબ, વર્ષ 2026માં વિશ્વએ ‘સુપર અલ-નીનો’ અથવા જેને વિજ્ઞાનીઓ ‘ગોડઝિલા અલ-નીનો’ કહી રહ્યા છે તેનો સામનો કરવો પડી શકે છે. વિશ્વ હવામાન સંસ્થા (WMO) ના અંદાજ મુજબ, મે થી જુલાઈ 2026 દરમિયાન આ સ્થિતિ સર્જાવાની 100% શક્યતા છે. પ્રશાંત મહાસાગરમાં સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન આ સદીમાં ક્યારેય ન વધ્યું હોય એટલી ઝડપથી વધી રહ્યું છે, જે સમગ્ર પૃથ્વીના હવામાનને વેરવિખેર કરી નાખશે.
ચોમાસું અને ખેતી પર ખતરો
અલ-નીનોની સીધી અસર વરસાદ પર પડે છે. જ્યારે પ્રશાંત મહાસાગરની ગરમ લહેર સક્રિય થાય છે, ત્યારે દક્ષિણ એશિયા અને ખાસ કરીને ભારતમાં ચોમાસું નબળું પડે છે.
દુષ્કાળની ભીતિ: સુપર અલ-નીનોને કારણે ભારતમાં વરસાદ અનિયમિત થઈ શકે છે અથવા દુષ્કાળ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.
ખેતીને નુકસાન: જો વરસાદ ઓછો પડશે તો તેની સીધી અસર પાક અને ખેડૂતોની આવક પર પડશે.
વધતું તાપમાન: વિજ્ઞાનીઓનું માનવું છે કે આ અસરને કારણે 2026 કે 2027 અત્યાર સુધીનું માનવ ઇતિહાસનું સૌથી ગરમ વર્ષ બની શકે છે.
શા માટે વધી રહી છે ગરમી?
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, માનવસર્જિત ગ્રીનહાઉસ વાયુઓના ઉત્સર્જનને કારણે પૃથ્વીનું તાપમાન સતત વધી રહ્યું છે. આ આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) ને કારણે હીટવેવની લહેર હવે વધુ લાંબી, વધુ ગરમ અને વધુ ઘાતક બની રહી છે.
અત્યારથી જ તૈયારી કરવી જરૂરી
WMO અને વિજ્ઞાનીઓએ ચેતવણી આપી છે કે સરકારો અને જનતાએ અત્યારથી જ સાવધ રહેવું જોઈએ.
પાણીનો બચાવ: ભવિષ્યમાં સર્જાનારા પાણીના સંકટ સામે અત્યારથી જ જળ સંચય પર ભાર મૂકવો પડશે.
ખેતીમાં બદલાવ: ખેડૂતોએ એવા પાકની પસંદગી કરવી જોઈએ જે ઓછા પાણીમાં અને વધુ ગરમીમાં ટકી શકે.
આરોગ્ય સુરક્ષા: હીટવેવથી બચવા માટે સ્વાસ્થ્યલક્ષી આયોજનો અત્યારથી જ કરવા જરૂરી છે.
‘ગોડઝિલા અલ-નીનો’ એ માત્ર કુદરતી ઘટના નથી, પરંતુ કુદરત તરફથી મળતો એક મોટો સંકેત છે. જો આપણે આબોહવા પરિવર્તનને ગંભીરતાથી નહીં લઈએ, તો આવનારા વર્ષોમાં ભારતમાં ગરમીના તમામ જૂના રેકોર્ડ તૂટી જશે અને સામાન્ય જીવન જીવવું પણ મુશ્કેલ બની જશે.
