સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અભિયાન દરમિયાન ડ્રાફ્ટ વોટર લિસ્ટમાંથી બાકી રહી ગયેલા યોગ્ય નાગરિકોને હવે ફાઇનલ મતદાર યાદીમાં નામ સામેલ કરાવવાની તક આપવામાં આવશે.
દેશમાં મતદાર યાદીને વધુ પારદર્શક અને સર્વસમાવેશી બનાવવા માટે ભારતીય ચૂંટણી પંચ (Election Commission of India) દ્વારા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અભિયાન દરમિયાન ડ્રાફ્ટ વોટર લિસ્ટમાંથી બાકી રહી ગયેલા યોગ્ય નાગરિકોને હવે ફાઇનલ મતદાર યાદીમાં નામ સામેલ કરાવવાની તક આપવામાં આવશે.
ચૂંટણી પંચના આ નિર્ણયથી એવા નાગરિકોને રાહત મળશે, જેમના નામ ટેકનિકલ કારણોસર અથવા અન્ય સંજોગોમાં મતદાર યાદીમાંથી બાકી રહી ગયા હતા. આ માટે પંચે સાત રાજ્યોમાં ખાસ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે.
ASDD શ્રેણીમાં આવતા મતદારોને મળશે તક
ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, આ નિર્ણય ખાસ કરીને એવા નાગરિકો માટે છે જેમને SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન ગણતરી ફોર્મ (Enumeration Form) આપવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ બાદમાં તેમને ASDD શ્રેણીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા હતા.
ASDD એટલે ચાર પ્રકારની સ્થિતિ ધરાવતા મતદારો.
- A (Absent): મતદાર ચકાસણી દરમિયાન પોતાના સરનામે હાજર ન હોય.
- S (Shifted): મતદાર અન્ય સ્થળે સ્થળાંતર કરી ગયો હોય.
- D (Dead): મતદારને ભૂલથી મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યો હોય.
- D (Duplicate): એકથી વધુ સ્થળે નામ નોંધાયેલું હોવાની આશંકા હોય.
આવા મતદારો જરૂરી પ્રક્રિયા અને ચકાસણી પૂર્ણ કરીને મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ સામેલ કરાવી શકશે.
કયા સાત રાજ્યોમાં લાગુ થશે નવી વ્યવસ્થા?
ચૂંટણી પંચની આ માર્ગદર્શિકા નીચેના સાત રાજ્યોમાં લાગુ કરવામાં આવી છે.
- દિલ્હી
- મહારાષ્ટ્ર
- હરિયાણા
- આંધ્રપ્રદેશ
- ઝારખંડ
- તેલંગાણા
- નાગાલેન્ડ
સરનામું બદલાયું હોય તો શું કરવું?
SIR દરમિયાન ઘણા મતદારોના નામ સરનામું બદલાવાના કારણે યાદીમાંથી બાકી રહી ગયા હતા. આવા કિસ્સામાં ચૂંટણી પંચે ખાસ પ્રક્રિયા નક્કી કરી છે.
જો ASDD શ્રેણીમાં આવતા મતદારે પોતાના જ રાજ્યમાં સરનામું બદલ્યું હોય, તો તેને ફોર્મ-8 ભરવાની જરૂર રહેશે નહીં. આવા મતદારોએ નવા સરનામા અને વિધાનસભા મતવિસ્તારની વિગતો સાથે Annexure-C જોડીને ગણતરી ફોર્મ જમા કરાવવાનું રહેશે.
અગાઉ ફોર્મ-6 ભર્યું હોય તો ફરી અરજી કરવાની જરૂર નહીં
જે નાગરિકોએ SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન નવા મતદાર તરીકે નોંધણી માટે ફોર્મ-6 અગાઉથી જમા કરાવ્યું છે, તેમણે ફરીથી ગણતરી ફોર્મ કે સોગંદનામું આપવાની જરૂર રહેશે નહીં.
તેમની અગાઉની અરજીના આધારે ચૂંટણી પંચના નિયમો મુજબ આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ECINET દ્વારા મતદારોનો સંપર્ક કરાશે
ચૂંટણી પંચ આ સમગ્ર પ્રક્રિયા માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરશે. ECINET સોફ્ટવેર દ્વારા ASDD શ્રેણીના મતદારો માટે અંશતઃ ભરેલા ગણતરી ફોર્મ તૈયાર કરવામાં આવશે.
આ ફોર્મ બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) મારફતે મતદારો સુધી પહોંચાડવામાં આવશે. આ માટે WhatsApp, ઈ-મેઇલ, SMS અને રૂબરૂ સંપર્ક જેવા માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.
BLO દ્વારા ઘર-ઘર જઈને ચકાસણી કરાશે
મતદારોની સાચી વિગતો મેળવવા માટે BLO સ્થાનિક રાજકીય પક્ષોના બૂથ લેવલ એજન્ટ (BLA) સાથે મળીને કામગીરી કરશે.
જરૂર પડ્યે BLO ઘર-ઘર જઈને તપાસ કરશે. આ ઉપરાંત પડોશીઓ અને રેસિડેન્ટ વેલ્ફેર એસોસિએશન (RWA) પાસેથી પણ જરૂરી માહિતી મેળવવામાં આવશે.
બોગસ મતદાન અટકાવવા કડક દેખરેખ
ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પારદર્શિતા જાળવવામાં આવશે. એક તરફ કોઈપણ યોગ્ય નાગરિક મતદાનના અધિકારથી વંચિત ન રહે તે સુનિશ્ચિત કરાશે.
બીજી તરફ ખોટા કે ડુપ્લિકેટ નામો મતદાર યાદીમાં સામેલ ન થાય તે માટે કડક ચકાસણી કરવામાં આવશે. આ નિર્ણયથી SIR પ્રક્રિયા દરમિયાન યાદીમાંથી બાકી રહી ગયેલા યોગ્ય મતદારોને મોટી રાહત મળી શકે છે.
