અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલમાં સાપ જેવી વાંકી કરોડરજ્જુ ધરાવતા 7 બાળકોના સફળ ઓપરેશન થયા છે. પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલમાં 10 લાખનો ખર્ચ થાય તેવી જટિલ સર્જરી અહીં નિઃશુલ્ક કરવામાં આવી. જાણો આ મેડિકલ ચમત્કાર વિશે.
અમદાવાદ, બુધવાર
કહેવાય છે ને કે જ્યારે બધેથી આશા છૂટી જાય ત્યારે સરકારી હોસ્પિટલ ગરીબો માટે ભગવાન બનીને આવે છે. આવું જ કંઈક ફરી એકવાર અમદાવાદ સિવિલ મેડિસિટીમાં જોવા મળ્યું છે. અહીં આવેલી ગવર્નમેન્ટ સ્પાઈન ઈન્સ્ટિટ્યૂટમાં 7 એવા બાળકોના સફળ ઓપરેશન કરવામાં આવ્યા છે, જેમની કરોડરજ્જુ કુદરતી રીતે સીધી હોવાને બદલે સાપની જેમ વાંકી વળી ગયેલી હતી. આરોગ્ય વિભાગના સહયોગથી યોજાયેલા ‘ઈન્ડો-અમેરિકન સ્પાઇન સર્જરી કેમ્પ’માં આ જટિલ સર્જરીઓ કરીને બાળકોને નવું જીવન આપવામાં આવ્યું છે.
શું છે આ બીમારી?
વૈશ્વિક આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, દર 1000 બાળકોમાંથી 1 બાળકમાં કરોડરજ્જુની વિકૃતિ જોવા મળે છે. મેડિકલ ભાષામાં તેને ‘કાઇફોસ્કોલિયોસિસ’ કહેવાય છે. આ બીમારીમાં બાળકની કરોડરજ્જુનો આકાર બદલાઈને સાપ જેવો વાંકો થઈ જાય છે. મધ્યમ વર્ગના પરિવાર માટે આ બીમારીની સારવાર કરાવવી કોઈ સ્વપ્નથી ઓછી નથી હોતી, કારણ કે તેનો ખર્ચ અને જોખમ બંને ખૂબ વધારે હોય છે.
જીવનું જોખમ અને 5 કલાકની મહેનત
આ પ્રકારની સર્જરી કોઈ સામાન્ય ઓપરેશન નથી. કેમ્પના નિષ્ણાત ડૉક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, એક બાળકની સર્જરીમાં સરેરાશ 4 થી 5 કલાકનો સમય લાગે છે. આ દરમિયાન કરોડરજ્જુને સીધી કરતી વખતે ખૂબ જ સાવચેતી રાખવી પડે છે, કારણ કે ત્યાંથી શરીરની મુખ્ય નસો અને લોહીની નળીઓ પસાર થતી હોય છે.
જો સર્જરીમાં એક નાનકડી ભૂલ પણ થાય, તો દર્દીનો જીવ જઈ શકે છે અથવા તેને આજીવન લકવો (Paralysis) થઈ શકે છે. જોકે, આ જોખમને ટાળવા માટે અમેરિકન ન્યુરો-મોનિટરિંગ ટીમ અને એનેસ્થેસિયાના નિષ્ણાતોએ આધુનિક ટેકનોલોજી સાથે સતત નજર રાખી હતી.
પ્રાઈવેટમાં 10 લાખનો ખર્ચ, અહીં ફ્રી સારવાર
સામાન્ય રીતે પ્રાઈવેટ હોસ્પિટલમાં આ પ્રકારની જટિલ સ્પાઈન સર્જરીનો ખર્ચ 5 થી 10 લાખ રૂપિયા સુધી થતો હોય છે. જે સામાન્ય માણસને પરવડે તેમ નથી હોતું. પરંતુ સિવિલ હોસ્પિટલની ગવર્નમેન્ટ સ્પાઈન ઈન્સ્ટિટ્યૂટમાં આ સારવાર તદ્દન નિઃશુલ્ક કરવામાં આવી છે. સંસ્થા દ્વારા વર્ષભરમાં આવી 30 થી 40 સર્જરીઓ કરવામાં આવે છે. આ કેમ્પનો લાભ માત્ર ગુજરાત જ નહીં પણ દેશના અન્ય રાજ્યોના બાળકોને પણ મળ્યો છે.
9 વર્ષના બાળક પર થઈ ‘ગ્રોઇંગ રોડ સર્જરી’
આ કેમ્પની સૌથી મોટી સફળતા 9 વર્ષના એક બાળકની સર્જરી હતી. આ બાળકની કરોડરજ્જુ સીધી કરવા માટે આધુનિક મેડિકલ સાયન્સની મદદથી ‘ગ્રોઇંગ રોડ સર્જરી’ કરવામાં આવી. આ પદ્ધતિની ખાસિયત એ છે કે જેમ જેમ બાળકની ઉંમર અને ઊંચાઈ વધશે, તેમ તેમ તેની કરોડરજ્જુ પણ સીધી જ રહેશે.
ડૉક્ટરો અને વિદ્યાર્થીઓ માટે નવું શીખવાની તક
સિવિલ હોસ્પિટલના આ સફળ પ્રયાસથી માત્ર દર્દીઓને જ ફાયદો નથી થયો, પરંતુ મેડિકલ ક્ષેત્રે પણ મોટું યોગદાન મળ્યું છે. સંસ્થાના નિયામકના જણાવ્યા મુજબ, આવા ‘ઇન્ડો-અમેરિકન’ સહયોગથી મેડિકલ સ્ટુડન્ટ્સ અને ડૉક્ટરો માટે એક ‘એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામ’ જેવું વાતાવરણ ઊભું થાય છે. જેનાથી ભવિષ્યમાં ગુજરાતના ડૉક્ટરો વધુ સક્ષમ બનશે.
સર્જરી બાદ દર્દીઓને ફરીથી સામાન્ય જીવનમાં લાવવા માટે ‘પોસ્ટ સર્જરી રિહેબિલિટેશન’ (કસરત અને સારવાર) પર પણ પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. આરોગ્ય રાજ્યમંત્રીએ પણ ડૉક્ટરોના આ સેવાકીય કાર્યને બિરદાવ્યું હતું.
