ઓનલાઈન શોપિંગમાં ફાઇનલ પેમેન્ટ વખતે અચાનક ભાવ વધી જાય છે? સરકારે આવા ડાર્ક પેટર્ન સામે ગંભીર વોર્નિંગ આપી છે. જાણો શું છે આ છુપાયેલી ટ્રીક્સ અને ગ્રાહક તરીકે તમે તેનાથી કેવી રીતે સુરક્ષિત રહી શકો છો. સંપૂર્ણ માહિતી અને બચવાના ઉપાયો.
અમદાવાદ, બુધવાર
આજના સમયમાં, કરિયાણાથી લઈને મોંઘા સ્માર્ટફોન સુધીની દરેક વસ્તુ માટે ઓનલાઈન શોપિંગ એક સામાન્ય પ્રથા બની ગઈ છે. આપણે બધાએ અનુભવ્યું હશે કે ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ પર વસ્તુઓ શરૂઆતમાં સસ્તી દેખાય છે, પરંતુ જ્યારે ફાઇનલ પેમેન્ટ કરવાનો સમય આવે છે, ત્યારે કુલ રકમ અચાનક વધી જાય છે. આ ભાવ વધારા પાછળનું કારણ છે, જેને સરકારે ગંભીરતાથી લીધું છે: ડાર્ક પેટર્ન
શું છે આ ડાર્ક પેટર્ન?
ડાર્ક પેટર્ન એટલે ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા વાપરવામાં આવતી એવી યુક્તિઓ જે ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરીને તેમની પાસેથી છુપાયેલા ચાર્જિસ વસૂલે છે અથવા તેમને ન જોઈતા નિર્ણયો લેવા માટે મજબૂર કરે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, તમે કોઈ વસ્તુની કિંમત 500 જોઈ હોય, પરંતુ પેમેન્ટ પેજ પર પહોંચતા તેમાં હેન્ડલિંગ ચાર્જ, કુરિયર ફી કે પછી ટિપ જેવા નામો હેઠળ વધારાના ચાર્જિસ ઉમેરવામાં આવે છે. આ કારણે અંતિમ બિલની રકમ ઘણી વધારે થઈ જાય છે.
કન્ઝ્યુમર અફેર્સ વિભાગે આપી ચેતવણી
કેન્દ્રીય ગ્રાહક બાબતોના વિભાગે આ પ્રથા અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કન્ઝ્યુમર અફેર્સ નામના સત્તાવાર X એકાઉન્ટ પર પોસ્ટ કરીને લોકોને ચેતવ્યા છે. વિભાગે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે આ યુક્તિઓને કારણે ગ્રાહકો યોગ્ય પ્રોડક્ટ પસંદ કરવામાં ભૂલ કરે છે. જો તમને પણ ઓનલાઈન શોપિંગ દરમિયાન કોઈ ડાર્ક પેટર્ન નજર આવે, તો તરત જ ગ્રાહક હેલ્પલાઇન નંબર પર ફોન કરીને ફરિયાદ નોંધાવો.
સેલ દરમિયાન જોવા મળતા ડાર્ક પેટર્ન
ડાર્ક પેટર્ન ખાસ કરીને મોટી ઓનલાઈન સેલ દરમિયાન વધુ જોવા મળે છે.
છુપાયેલી કિંમતો: ઘણીવાર સ્માર્ટફોન જેવી વસ્તુઓનું લિસ્ટિંગ 33,999/- માં કરવામાં આવે છે, પરંતુ જ્યારે તમે તેના પર ક્લિક કરો છો, ત્યારે મૂળ કિંમત વધારે હોય છે. નીચે નાના અક્ષરોમાં લખેલું હોય છે કે આ કિંમત બધા બેંક ઑફર્સ સહિત છે.
ફોર્સ કંટીન્યુટી: ફ્રી ટ્રાયલ પછી આપોઆપ સબસ્ક્રિપ્શન ચાલુ થઈ જવું અને બેંકમાંથી પૈસા કપાઈ જવા.
ઇમરજન્સી ટાઈમર: સ્ક્રીન પર ટાઈમર મૂકીને ગ્રાહકને ઉતાવળમાં ખરીદી કરવા માટે દબાણ કરવું.
ડાર્ક પેટર્નથી બચવા માટે શું કરવું?
એક જાગૃત ગ્રાહક તરીકે, તમે આ છેતરપિંડીથી બચી શકો છો:
ઉતાવળ ટાળો: ક્યારેય પણ જલ્દી પેમેન્ટ ન કરો. ટાઈમર કે લાસ્ટ પીસ લેફ્ટ જેવી ચેતવણીઓથી ગભરાયા વગર શાંતિથી ખરીદી કરો.
શરતો ધ્યાનથી વાંચો: ફાઇનલ પેમેન્ટ પહેલાં બધા નિયમો અને શરતો તથા દરેક સ્ટેપ ને ધ્યાનથી વાંચો.
કુલ કિંમત તપાસો: કાર્ટમાં એડ કરેલી વસ્તુઓની સંખ્યા અને કુલ કિંમતની સરખામણી ફાઇનલ પેમેન્ટ પેજ પરની કિંમત સાથે કરો.
ઓટો-પેમેન્ટ બંધ કરો: ફ્રી ટ્રાયલ લીધા પછી, ઓટોમેટિક પેમેન્ટની સુવિધાને તરત જ બંધ કરી દો.
સરકારની આ વોર્નિંગ સ્પષ્ટ સંકેત આપે છે કે ઓનલાઈન શોપિંગમાં પારદર્શિતા અત્યંત જરૂરી છે. ગ્રાહકોની જાગૃતિ જ આ ડાર્ક પેટર્નનો સામનો કરવાનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે.
