વર્ષ 2025ના પ્રારંભે જ ગુજરાતમાં 600 જેટલા IELTS કોચિંગ સેન્ટર્સ બંધ થઈ ગયા છે. કેનેડા અને ઓસ્ટ્રેલિયાના કડક વિઝા નિયમો અને વિદ્યાર્થીઓમાં સેલ્ફ-સ્ટડીના વધતા ટ્રેન્ડને કારણે આ ઉદ્યોગ મુશ્કેલીમાં મુકાયો છે. વાંચો વિગતવાર અહેવાલ.
ગાંધીનગર, બુધવાર
ગુજરાતમાં વિદેશ જવાનો ક્રેઝ વર્ષોથી રહ્યો છે, પરંતુ 2025ના વર્ષની શરૂઆત આ ઈન્ડસ્ટ્રી માટે એક મોટા આંચકા સમાન સાબિત થઈ છે. વર્ષ 2025ના પ્રથમ 3 થી 4 મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં જ રાજ્યમાં આશરે 600 જેટલા IELTS કોચિંગ સેન્ટર્સને તાળા વાગી ગયા છે. આ મંદીની સૌથી મોટી અને ગંભીર અસર ગુજરાતના મુખ્ય કોચિંગ હબ ગણાતા અમદાવાદ પર જોવા મળી છે, જ્યાં પહેલા 100થી વધુ નાના-મોટા ક્લાસીસ ધમધમતા હતા, ત્યાં હવે અનેક સેન્ટર્સના બોર્ડ ઉતારી લેવામાં આવ્યા છે. આ પાછળનું મુખ્ય કારણ કેનેડા, અમેરિકા, બ્રિટન અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશો દ્વારા વિઝાના નિયમોમાં કરવામાં આવેલો ધરમૂળથી ફેરફાર છે. ખાસ કરીને કેનેડાએ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા પર કેપ (મર્યાદા) લગાવી દીધી હોવાથી ગુજરાતમાંથી થતી અરજીઓમાં સીધો 41%નો ઘટાડો નોંધાયો છે. એકંદરે ગુજરાતથી વિદેશ જવા ઈચ્છતા વિદ્યાર્થીઓની અરજીઓમાં 40% નો ઘટાડો થતાં IELTSના વ્યવસાય પર તેની માઠી અસર પડી છે.
વિઝાના કડક નિયમો ઉપરાંત, વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસની પદ્ધતિમાં આવેલો બદલાવ પણ કોચિંગ સેન્ટર્સ બંધ થવા માટે જવાબદાર છે. આજના ડિજિટલ યુગમાં મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ હવે મોંઘી ફી ભરીને ક્લાસમાં જવાને બદલે ‘સેલ્ફ-સ્ટડી’ કરવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. YouTube, ઓનલાઈન કોર્સ અને ઇન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ ફ્રી મટિરિયલ્સનો ઉપયોગ વધી રહ્યો હોવાથી ફિઝિકલ કોચિંગ સેન્ટર્સની જરૂરિયાત ઘટી છે. જેના કારણે ઘણા સંચાલકોએ કાં તો પોતાના સેન્ટર બંધ કરી દીધા છે અથવા તો તેઓ સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન મોડલ પર શિફ્ટ થઈ ગયા છે. એક સમય હતો જ્યારે એક દશક પહેલાં અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત અને રાજકોટ જેવા શહેરોમાં 5000થી પણ વધુ IELTS ક્લાસીસનો દબદબો હતો, જેમાંથી આજે માંડ 10% ક્લાસીસ જ સક્રિય રીતે ચાલી રહ્યા છે.
આ વ્યવસાય પર અસર થવાનું ત્રીજું મહત્વનું કારણ એજન્ટો અને ડુપ્લિકેટ કોલેજો પર આવેલી તવાઈ છે. ભૂતકાળમાં IELTSનો બિઝનેસ સીધો એજન્ટો સાથે સંકળાયેલો રહેતો હતો. અમુક એજન્ટો નબળા વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી IELTSની ફી અને વિદેશી કોલેજની ફીમાંથી તગડું કમિશન મેળવતા હતા. પરંતુ હવે ડુપ્લિકેટ કોલેજો સામે કડક કાર્યવાહી થતાં એજન્ટોની આવક બંધ થઈ છે અને તેની સીધી અસર કોચિંગ ઈન્ડસ્ટ્રી પર પડી છે. જોકે, હજુ પણ ગુજરાતના નાના શહેરોમાં જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ સેલ્ફ-સ્ટડી માટે પૂરતા સાધનો નથી ધરાવતા અથવા જાતે તૈયારી નથી કરી શકતા, ત્યાં IELTS ક્લાસીસનો થોડો આધાર હજુ પણ જોવા મળી રહ્યો છે. આમ, બદલાતા નિયમો અને ટેકનોલોજીના યુગમાં પરંપરાગત કોચિંગ વ્યવસાય સામે મોટો પડકાર ઊભો થયો છે.
