આ નિર્ણયથી લાખો લોનધારકોને રાહત મળશે અને ફાઇનાન્સિયલ ટ્રાન્ઝેક્શન્સમાં વધુ પારદર્શિતા આવશે.
અમદાવાદ, શુક્રવાર
ભારતીય રિઝર્વ બેંક એ લોનધારકો માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. હવે વ્યક્તિઓ અને સૂક્ષ્મ અને લઘુ ઉદ્યોગો (MSEs) દ્વારા લેવાયેલી ફ્લોટિંગ રેટ લોન અને એડવાન્સિસ પર કોઈ પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ વસૂલવામાં આવશે નહીં. આ નવો નિયમ 1 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ અથવા તે પછી અપ્રુવ અથવા રિન્યુ થયેલી તમામ લોન અને એડવાન્સિસ પર લાગુ પડશે.
RBIના સર્ક્યુલરમાં શું છે?
આરબીઆઈએ તેના સર્ક્યુલરમાં જણાવ્યું છે કે MSEs માટે સરળ અને સસ્તું ફાઇનાન્સ ઉપલબ્ધ કરાવવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જોકે, રિઝર્વ બેંકની દેખરેખ સમીક્ષાઓમાં જોવા મળ્યું છે કે MSEs ને અપ્રુવ થયેલી લોન પર પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ લગાવવાની બાબતમાં રેગ્યુલેટેડ એન્ટિટીઝ વચ્ચે અલગ-અલગ પ્રથાઓ હતી, જેના કારણે ગ્રાહકોની ફરિયાદો અને વિવાદો થતા હતા. આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે, કેન્દ્રીય બેંકે “ભારતીય રિઝર્વ બેંક નિર્દેશ 2025” બહાર પાડ્યા છે.
કઈ બેંકો માટે શું છે નિર્દેશ?
આરબીઆઈએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વ્યક્તિઓ અને MSEsને વ્યવસાયિક હેતુ માટે આપવામાં આવેલી તમામ લોન માટે, ભલે તે કો-ઓબ્લિગેટર્સ સાથે હોય કે તેમના વગર, નીચેની સંસ્થાઓ કોઈ પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ વસૂલશે નહીં:
* કોમર્શિયલ બેંક (નાની ફાઇનાન્સ બેંકો, પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંકો અને સ્થાનિક ક્ષેત્રની બેંકો સિવાય)
* ટિયર 4 પ્રાથમિક (શહેરી) સહકારી બેંક
* NBFC-UL (નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્શિયલ કંપની – અપર લેયર)
* અખિલ ભારતીય નાણાકીય સંસ્થાન
વ્યક્તિઓને વ્યવસાય સિવાયના અન્ય હેતુઓ માટે આપવામાં આવેલી તમામ લોન માટે, ભલે તે કો-ઓબ્લિગેટર્સ સાથે હોય કે તેમના વગર, કોઈપણ રેગ્યુલેટેડ એન્ટિટી પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ વસૂલશે નહીં.
આ બેંકો માટે છે લિમિટ
નીચેની નાણાકીય સંસ્થાઓ 50 લાખ સુધીની અપ્રુવ્ડ રકમ/લિમિટ વાળી લોન પર કોઈ પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ વસૂલશે નહીં:
* લઘુ વિત્ત બેંક
* પ્રાદેશિક ગ્રામીણ બેંક
* ટિયર 3 પ્રાથમિક સહકારી બેંક
* રાજ્ય સહકારી બેંક
* કેન્દ્રીય સહકારી બેંક
* NBFC-ML
આરબીઆઈએ એમ પણ જણાવ્યું છે કે આ નિયમો લોનના પૂર્વ-ચુકવણી માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ભંડોળના સ્ત્રોતને ધ્યાનમાં લીધા વિના લાગુ પડશે, ભલે તે આંશિક હોય કે સંપૂર્ણ, અને કોઈ ન્યૂનતમ લોક-ઇન પીરિયડ વગર.
કેશ લોન/ઓવરડ્રાફ્ટ ફેસિલિટીઝના કિસ્સામાં જો લોન લેનાર લોન કરારમાં નિર્ધારિત સમયગાળા પહેલા સુવિધાને રિન્યુ ન કરવાના તેના ઇરાદા વિશે RE ને જાણ કરે છે, તો કોઈ પ્રી-પેમેન્ટ ચાર્જ લાગુ પડશે નહીં, જો કે સુવિધા નિયત તારીખે બંધ થઈ જાય.
