પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે ભીષણ સરહદી સંઘર્ષ બાદ પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રીએ ભારત પર સનસનાટીભર્યો આરોપ લગાવ્યો છે. જાણો શું છે સમગ્ર મામલો, કેમ તાલિબાન અને પાકિસ્તાન આમને-સામને છે અને 48 કલાકના યુદ્ધવિરામ પાછળનું કારણ શું છે.
ઈસ્લામાબાદ/કાબુલ, ગુરૂવાર
પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ચાલી રહેલો સરહદી વિવાદ હવે ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. તાલિબાનના ભીષણ હુમલાઓથી પરેશાન અને લાચાર પાકિસ્તાને હવે આ સમગ્ર તંગદિલીનો દોષનો ટોપલો ભારતના માથે ઢોળ્યો છે. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રી ખ્વાજા આસિફે એક સનસનાટીભર્યા નિવેદનમાં દાવો કર્યો છે કે, અફઘાનિસ્તાન પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ ભારતનું ‘પ્રોક્સી વોર’ લડી રહ્યું છે. જોકે, ભારત સરકાર તરફથી આ ગંભીર આરોપો પર હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી નથી. હાલમાં, બંને પાડોશી દેશો વચ્ચે 48 કલાકના કામચલાઉ યુદ્ધવિરામ પર સહમતિ સધાઈ છે.
પાકિસ્તાનનો ભારત પર ગંભીર આરોપ
મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રી ખ્વાજા આસિફે આરોપ લગાવ્યો છે કે અફઘાનિસ્તાનના નિર્ણયો કાબુલમાં નહીં, પરંતુ દિલ્હીમાં લેવાઈ રહ્યા છે. તેમણે તાલિબાનના વિદેશ મંત્રી આમિર ખાન મુત્તાકીની તાજેતરની ભારત મુલાકાત પર પણ શંકા વ્યક્ત કરી હતી. આસિફે કહ્યું, “તાલિબાનના ફોરેન મિનિસ્ટર આમિર ખાન મુત્તાકીની છ દિવસીય ભારત મુલાકાત એ એક પૂર્વ-આયોજિત યોજનાનો ભાગ હતો.” આ નિવેદન દ્વારા પાકિસ્તાને સ્પષ્ટપણે સંકેત આપ્યો છે કે તાલિબાન અને ભારતીય નેતૃત્વ વચ્ચેની નિકટતા પાકિસ્તાન માટે ચિંતાનો વિષય છે.
કેવી રીતે શરૂ થયો વિવાદ? ભારત-પાકિસ્તાનના વણસેલા સંબંધો
આ સમગ્ર વિવાદના મૂળમાં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ સંબંધો રહેલા છે. 22 એપ્રિલે જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા બાદ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો વધુ વણસ્યા હતા. આ હુમલાના જવાબમાં, 7 મેના રોજ ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાની ક્ષેત્રમાં આવેલા આતંકવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવા માટે ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ લોન્ચ કર્યું હતું. આ ઓપરેશનને કારણે બંને દેશો વચ્ચે ચાર દિવસ સુધી ભારે સંઘર્ષ ચાલ્યો, જે પાકિસ્તાનના પોલીસ મહાનિર્દેશકની વિનંતી બાદ શાંત પડ્યો હતો.
48 કલાકનો નાજુક યુદ્ધવિરામ
સરહદ પર સતત વધી રહેલા સંઘર્ષ અને બંને બાજુ થયેલા ભારે નુકસાન બાદ, પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન 48 કલાકના યુદ્ધવિરામ માટે સંમત થયા છે.
પાકિસ્તાનના વિદેશ કાર્યાલય દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદન મુજબ, “તાલિબાનની વિનંતી પર, પાકિસ્તાન સરકાર અને અફઘાનિસ્તાનના તાલિબાન શાસન વચ્ચે આગામી 48 કલાક માટે કામચલાઉ યુદ્ધવિરામનો નિર્ણય લેવાયો છે, જે સાંજે 6 વાગ્યાથી અમલમાં આવશે.”
જોકે, અફઘાન સરકારના મુખ્ય પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લાહ મુજાહિદનો દાવો કંઈક અલગ છે. તેમણે કહ્યું કે, “પાકિસ્તાની પક્ષની વિનંતી અને આગ્રહ પર, બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ સાંજે 5:30 વાગ્યાથી લાગુ થશે.”
સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટમાં મુજાહિદે જણાવ્યું કે, ગવર્નમેન્ટે તેના સશસ્ત્ર દળોને આદેશ આપ્યો છે કે જ્યાં સુધી સામેથી કોઈ ઉશ્કેરણી ન થાય ત્યાં સુધી યુદ્ધવિરામના નિયમોનું પાલન કરવામાં આવે.
પાકિસ્તાની સેનાનો મોટા નુકસાનનો દાવો
યુદ્ધવિરામની જાહેરાત પહેલા, પાકિસ્તાની સેનાએ અફઘાનિસ્તાનમાં મોટી કાર્યવાહી કર્યાનો દાવો કર્યો હતો. સરકારી પીટીવી ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાની સૈન્ય દળોએ અફઘાનિસ્તાનના કંધાર પ્રાંત અને રાજધાની કાબુલમાં સચોટ હવાઈ હુમલા કર્યા હતા.
પાકિસ્તાની સેનાએ દાવો કર્યો છે કે આ જવાબી કાર્યવાહીમાં તાલિબાનના મુખ્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ હુમલાઓમાં અફઘાન તાલિબાનની બટાલિયન નંબર 4 અને બોર્ડર બ્રિગેડ નંબર 6 સંપૂર્ણપણે નાશ પામી હતી. આ ઉપરાંત, ડઝનબંધ વિદેશી અને અફઘાન આતંકવાદીઓ માર્યા ગયા હોવાનો પણ પાકિસ્તાને દાવો કર્યો છે. આ પહેલાં, પાકિસ્તાની સેનાએ કહ્યું હતું કે તેણે સરહદી અથડામણોમાં 40થી વધુ તાલિબાની હુમલાખોરોને મારી નાખ્યા છે, જ્યારે 15-20 ઘાયલ થયા છે.
હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ 48 કલાકનો યુદ્ધવિરામ બંને દેશો વચ્ચે શાંતિ સ્થાપવામાં સફળ રહે છે કે પછી આ શાંતિ તોફાન પહેલાની સાબિત થાય છે. પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ છે કે, દક્ષિણ એશિયાની રાજનીતિમાં પાકિસ્તાન, અફઘાનિસ્તાન અને ભારતના સંબંધો એક નવા અને જટિલ તબક્કામાં પ્રવેશી ચૂક્યા છે.
