SC/ST અનામતમાં ક્રિમી લેયર લાગુ કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં PIL દાખલ. કોર્ટે કેન્દ્ર અને રાજ્યોને નોટિસ પાઠવી જવાબ માંગ્યો છે. જાણો શું છે આખી વિગત.
નવી દિલ્હી, મંગળવાર
ભારતમાં અનામતની વ્યવસ્થાને લઈને ફરી એકવાર મોટી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) અનામતમાં ‘ક્રિમી લેયર’ (Creamy Layer) સિસ્ટમ લાગુ કરવા અંગેની એક જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર સુનાવણી હાથ ધરી છે. આ મામલે કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને તમામ રાજ્ય સરકારોને નોટિસ પાઠવીને તેમનો અભિપ્રાય માંગ્યો છે.
PILમાં શું કરવામાં આવી છે માંગ?
આ અરજી જાણીતા વકીલ અશ્વિની ઉપાધ્યાય દ્વારા કરવામાં આવી છે. તેમની રજૂઆતનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે અનામતનો લાભ ખરેખર એવા લોકોને મળવો જોઈએ જેઓ સામાજિક અને આર્થિક રીતે પછાત છે. અરજીમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો SC અથવા ST વર્ગના કોઈ પરિવારની વ્યક્તિ એકવાર સરકારી નોકરી અથવા બંધારણીય પદ મેળવી લે, તો તેના બાળકોને અનામતનો લાભ મળવો જોઈએ નહીં. એક જ પરિવારની પેઢીઓ દર પેઢી અનામતનો લાભ લેતી રહે છે, જેના કારણે તે જ વર્ગના અન્ય વંચિત પરિવારો પાછળ રહી જાય છે.
કોર્ટે શું કહ્યું?
ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત અને જસ્ટિસ જૉયમાલ્યા બાગચીની બેન્ચ આ મહત્વપૂર્ણ મુદ્દા પર સુનાવણી કરી રહી છે. કોર્ટે અરજીની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર અને તમામ રાજ્યોને નોટિસ આપી છે. હવે સરકારોના જવાબ બાદ નક્કી થશે કે આગામી સમયમાં અનામતના નિયમોમાં કોઈ ફેરફાર આવશે કે નહીં.
શું છે અરજદારનો તર્ક?
અરજદાર અશ્વિની ઉપાધ્યાયનું માનવું છે કે અનામતનો મૂળ ઉદ્દેશ્ય સમાજના છેલ્લા છેવાડાના વ્યક્તિને આગળ લાવવાનો હતો. પરંતુ વર્તમાન સ્થિતિમાં, જે પરિવારો પહેલેથી જ આર્થિક રીતે સધ્ધર થઈ ગયા છે, તેઓ જ વારંવાર અનામતનો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે. આનાથી તે લોકોના હકોનું હનન થાય છે જેઓ ખરેખર ગરીબ છે અને જેમને હજુ સુધી અનામતનો કોઈ લાભ મળ્યો નથી.
જો સુપ્રીમ કોર્ટ આ PIL ના પક્ષમાં નિર્ણય લે છે, તો SC/ST અનામતમાં પણ OBC ની જેમ ‘ક્રિમી લેયર’ ની મર્યાદા આવી શકે છે. આ નિર્ણયથી લાખો પરિવારો પર સીધી અસર પડી શકે છે. હાલમાં સૌની નજર કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોના જવાબ પર ટકેલી છે.
