બદ્રીનાથ અને કેદારનાથ ધામમાં બિન-સનાતની શ્રદ્ધાળુઓએ દર્શન માટે હિન્દુ ધર્મમાં આસ્થા ધરાવતું સોગંદનામું આપવું પડશે. જાણો યાત્રાના નવા નિયમો, કપાટ ખુલવાની તારીખ અને મોબાઈલ પ્રતિબંધ વિશે સંપૂર્ણ માહિતી.
ઉત્તરાખંડ, બુધવાર
જો તમે આ વર્ષે ચારધામ યાત્રાએ જવાનું આયોજન કરી રહ્યા છો, તો તમારા માટે એક મોટા સમાચાર છે. ઉત્તરાખંડના પવિત્ર બદ્રીનાથ અને કેદારનાથ ધામમાં દર્શન કરવા માટે મંદિર સમિતિ દ્વારા એક નવો અને કડક નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. ખાસ કરીને જે લોકો સનાતન ધર્મ પાળતા નથી (બિન-સનાતનીઓ), તેમના પ્રવેશને લઈને એક મોટી જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
બિન-સનાતનીઓ માટે શું છે નવો નિયમ?
બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિના અધ્યક્ષ હેમંત દ્વિવેદીએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું છે કે, હવેથી મંદિરના ગર્ભગૃહ અને પરિસરમાં બિન-સનાતની લોકો સીધો પ્રવેશ કરી શકશે નહીં. અગાઉ બોર્ડની બેઠકમાં આવા લોકોના પ્રવેશ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. પરંતુ હવે તેમાં આંશિક રાહત આપવામાં આવી છે. જો કોઈ બિન-સનાતની વ્યક્તિ દર્શન કરવા માંગે છે, તો તેણે એક લેખિત એફિડેવિટ (સોગંદનામું) આપવું પડશે કે તેને હિન્દુત્વ અને સનાતન ધર્મમાં પૂરો વિશ્વાસ અને આસ્થા છે.
આ સોગંદનામાનું ફોર્મેટ મંદિર સમિતિ દ્વારા જ મંદિર પરિસરમાં ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે, જેથી શ્રદ્ધાળુઓ ત્યાં જ ફોર્મ ભરીને દર્શનનો લાભ લઈ શકે.
સારા અલી ખાન માટે પણ આ નિયમ લાગુ પડશે?
બોલિવૂડ અભિનેત્રી સારા અલી ખાન અવારનવાર બાબા કેદારનાથના દર્શને જતી હોય છે. તેની પહેલી ફિલ્મ ‘કેદારનાથ’ નું શૂટિંગ પણ અહીં જ થયું હતું. જ્યારે મીડિયા દ્વારા પૂછવામાં આવ્યું કે શું સારા અલી ખાને પણ આ નિયમનું પાલન કરવું પડશે? ત્યારે સમિતિના અધ્યક્ષે સ્પષ્ટ કર્યું કે નિયમ બધા માટે સરખો છે. સારા અલી ખાને પણ અન્ય શ્રદ્ધાળુઓની જેમ લેખિતમાં ઘોષણા કરવી પડશે કે તેઓ સનાતન ધર્મમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે, ત્યારપછી જ તેમને મંદિરમાં પ્રવેશ મળશે.
મંદિર પરિસરમાં મોબાઈલ ફોન પર કડક પ્રતિબંધ
દર્શન માટે આવતા ભક્તો માટે મોબાઈલના ઉપયોગ અંગે પણ નવી ગાઈડલાઈન બહાર પાડવામાં આવી છે. નવા નિયમ મુજબ, મંદિર પરિસરની 50 થી 60 મીટરની ત્રિજ્યામાં મોબાઈલ ફોન લઈ જવા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ રહેશે. આ નિર્ણય મંદિરની પવિત્રતા અને શાંતિ જાળવી રાખવા માટે લેવામાં આવ્યો છે.
ક્યારથી શરૂ થશે ચારધામ યાત્રા?
આ વર્ષે ચારધામ યાત્રાની સત્તાવાર શરૂઆત 19 એપ્રિલથી થવા જઈ રહી છે.
19 એપ્રિલ: યમુનોત્રી અને ગંગોત્રી મંદિરના દ્વાર ખુલશે.
22 એપ્રિલ: કેદારનાથ ધામના કપાટ ખુલશે.
23 એપ્રિલ: બદ્રીનાથ ધામના કપાટ ભક્તો માટે ખોલવામાં આવશે.
બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિ સાથે જોડાયેલા અન્ય મંદિરો અને કુંડનું લિસ્ટ. આ નવો નિયમ માત્ર મુખ્ય ધામ જ નહીં, પરંતુ સમિતિ હસ્તક આવતા અન્ય મંદિરો અને કુંડમાં પણ લાગુ પડી શકે છે. સમિતિ સાથે જોડાયેલા સ્થાનોની યાદી નીચે મુજબ છે:
મુખ્ય ધામ: કેદારનાથ ધામ, બદ્રીનાથ ધામ
કેદારનાથ પરિસરના સ્થાનો: શ્રી કેદારનાથ મંદિર પરિસરનાં નાના મંદિરો, માતા પાર્વતી મંદિર, ઈશાનેશ્વર મંદિર, ગણેશ મંદિર, હંસા કુંડ, રેતસ કુંડ, ઉદક કુંડ, શંકરાચાર્ય સમાધિ/શ્રી ભૈરવનાથ મંદિર.
બદ્રીનાથ પરિસરના સ્થાનો: બદ્રીનાથ પુરીમાં પંચ શિલા અને પંચ ધારા, માતા મૂર્તિ મંદિર, બ્રહ્મ કપાલ શિલા અને પરિક્રમા સંકુલ, તપ્ત કુંડ (પૂલ અને ગરમ ઝરણું), શ્રી આદિ કેદારેશ્વર મંદિર, શ્રી વલ્લભાચાર્ય મંદિર.
પંચ બદ્રી અને અન્ય મંદિરો: સુભાઈ ખાતે ભવિષ્ય બદ્રી, જોશીમઠ અને પાખી તથા દરમીમાં નરસિંહ મંદિર, ઉર્ગમમાં ધ્યાન બદ્રી, પાંડુકેશ્વરમાં યોગ બદ્રી, અનિમથમાં વૃદ્ધ બદ્રી.
અન્ય પવિત્ર મંદિરો: તુંગનાથ મંદિર, મધ્યમહેશ્વર મંદિર, ગુપ્તકાશીમાં વિશ્વનાથ મંદિર (અને પરિસરના નાના મંદિરો), ગૌરીકુંડમાં ગૌરી મૈયા મંદિર, ઉખીમઠમાં ઓમકારેશ્વર, ઉષા દેવી અને બારાહી દેવી મંદિર.
લક્ષ્મી નારાયણ મંદિરો: નંદપ્રયાગ, કુલસારી, દ્વારહાટ (અલમોડા) અને ગુડારી (અલમોડા) ખાતે આવેલા શ્રી લક્ષ્મી નારાયણ મંદિરો.
માતાના મંદિરો: કાલીમઠમાં શ્રી મહાકાલી, મહાલક્ષ્મી અને મહાસરસ્વતી મંદિર. જોશીમઠમાં દુર્ગા મંદિર, કાલિશિલામાં કાલિશિલા મંદિર.
અન્ય મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાનો: ત્રિયુગીનારાયણ મંદિર, જ્યોતિરેશ્વરમાં મહાદેવ અને ભક્તવત્સલ મંદિર, વિષ્ણુપ્રયાગમાં નારાયણ મંદિર, સીતા દેવી મંદિર, વસુંધારા અને વસુંધારા ધોધ નીચેની ધર્મશિલા.
ચારધામ યાત્રા એ હિન્દુઓની આસ્થાનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર છે. મંદિર સમિતિનો આ નવો નિર્ણય સનાતન ધર્મની પવિત્રતા અને પરંપરાઓને જાળવી રાખવાના હેતુથી લેવામાં આવ્યો છે. જો તમે પણ આ વર્ષે દર્શને જઈ રહ્યા છો, તો મોબાઈલ પ્રતિબંધ અને નવા નિયમોનું ખાસ ધ્યાન રાખજો.
