પેથાપુરના તળાવનો કાયાકલ્પ! જંગલી ઝાડીઓ અને કચરો દૂર થતાં જળસંગ્રહ ક્ષમતામાં 150% નો વધારો થયો. પક્ષીઓ માટે 5 ટાપુ બન્યા. જાણો આ સુંદર પ્રોજેક્ટની સંપૂર્ણ માહિતી.
ગાંધીનગર, મંગળવાર
જો તમે પ્રકૃતિ પ્રેમી છો, તો પેથાપુરના લોકો માટે એક ખુશીના સમાચાર છે. પેથાપુર વિસ્તારમાં આવેલા વર્ષો જૂના તળાવનો હવે સંપૂર્ણપણે કાયાકલ્પ કરવામાં આવ્યો છે. તળાવમાંથી બિનજરૂરી જંગલી ઝાડીઓ દૂર કરવામાં આવતા હવે તેની જળસંગ્રહ ક્ષમતામાં 150 ટકાનો તોતિંગ વધારો થયો છે. સાથે જ આ જગ્યા હવે દેશી-વિદેશી પક્ષીઓ માટે એક સુંદર અને સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન બની ગઈ છે.
સફાઈ ઝુંબેશ અને જળસંગ્રહમાં વધારો
પેથાપુરના સર્વે નંબર 2709 માં આવેલું આ તળાવ કુલ 1.21 એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી અહીં નેલ્ટુમા જુલિફ્લોરા જેવી જંગલી અને બિનજરૂરી વનસ્પતિઓ ઉગી નીકળી હતી. તંત્ર દ્વારા આયોજિત સફાઈ અભિયાનમાં આ બધી ઝાડીઓ કાપીને તળાવમાંથી 0.5 ટન (અડધા ટન) જેટલો કચરો બહાર કાઢવામાં આવ્યો છે.
અગાઉ સતત માટીના ધોવાણને લીધે આ તળાવ ઊંડાણ ગુમાવી બેઠું હતું અને તેમાં માત્ર 3200 ઘનમીટર પાણી જ સમાઈ શકતું હતું. પરંતુ, 4800 ઘનમીટરથી વધુ માટી કાઢીને (ડિસીલ્ટીંગની કામગીરી) તેને ફરીથી ઊંડું કરવામાં આવ્યું છે. પરિણામે હવે આ તળાવની ક્ષમતા અઢી ગણી વધીને 8030 ઘનમીટર થઈ ગઈ છે.
તળાવની સુરક્ષા અને મજબૂતી
તળાવ લાંબો સમય સુધી આવું જ સુંદર રહે તે માટે કેટલીક ખાસ કામગીરી કરવામાં આવી છે:
ડબલ પાળા: ભવિષ્યમાં વરસાદના કારણે માટીનું ધોવાણ ન થાય તે માટે તળાવના 230 મીટર લાંબા કાંઠાને ડબલ પાળા બનાવીને મજબૂત કરવામાં આવ્યો છે.
કમ્પાઉન્ડ વોલ: તળાવની આસપાસ કોઈ દબાણ ન થાય અને તેની સંપૂર્ણ સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે હેતુથી 285 મીટર લાંબી કમ્પાઉન્ડ વોલ (દીવાલ) બનાવવામાં આવી છે.
પક્ષીઓ માટે ખાસ 5 નેસ્ટીંગ આયલેન્ડ
આ પ્રોજેક્ટ માત્ર પાણી બચાવવા પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ અહીં જૈવવિવિધતાનું પણ ખાસ ધ્યાન રખાયું છે. તળાવની વચ્ચે પક્ષીઓને રહેવા અને ઈંડા મૂકવા માટે 5 જેટલા ‘નેસ્ટીંગ આયલેન્ડ’ (નાના ટાપુ) તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. અહીં સફેદ કાંકણસાર, બગલા, ટીટોડી અને કંસારા જેવા આપણા સ્થાનિક તેમજ બહારથી આવતા પ્રવાસી પક્ષીઓને એક આદર્શ ઇકો-સિસ્ટમ પૂરી પાડવામાં આવશે.
તળાવના નવીનીકરણનો આ પ્રોજેક્ટ ભવિષ્ય માટે એક મોટી ભેટ છે. પેથાપુર તળાવના આ નવા અવતારથી આસપાસના વિસ્તારના ભૂગર્ભ જળસ્તરમાં મોટો સુધારો જોવા મળશે. આ ઉપરાંત, પક્ષીઓનો કલરવ અને સ્વચ્છ પાણી સ્થાનિક પર્યાવરણમાં એક ખૂબ જ હકારાત્મક અને સુંદર પરિવર્તન લાવશે.
