ઉત્તરાખંડના સ્વાસ્થ્ય સચિવ ડૉ. આર. રાજેશ કુમારે રાજ્યભરના તમામ જિલ્લાધિકારીઓ અને મુખ્ય ચિકિત્સા અધિકારીઓને દિશાનિર્દેશો જાહેર કર્યા છે
મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં કફ સિરપના કારણે નવજાત શિશુઓ અને બાળકોના મૃત્યુની ગંભીર ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને, મહારાષ્ટ્ર ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (FDA) એ તમિલનાડુ સ્થિત મેસર્સ સ્રેસન ફાર્માસ્યુટિકલ દ્વારા નિર્મિત કોલ્ડ્રિફ સિરપ (બેચ નંબર SR-13)ના વેચાણ, વિતરણ અને ઉપયોગ પર તાત્કાલિક અસરથી રોક લગાવી દીધી છે. આ સિરપમાં ડાયઇથિલિન ગ્લાયકોલ (DEG) નામનું હાનિકારક અને જીવલેણ તત્ત્વ મળી આવ્યું છે. અત્યાર સુધીમાં આ ઝેરી સિરપના કારણે મધ્ય પ્રદેશમાં 16 બાળકો અને રાજસ્થાનમાં 3 બાળકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે. હાલમાં, આ કોલ્ડ્રિફ કફ સિરપ મધ્ય પ્રદેશ, કેરળ, તમિલનાડુ અને મહારાષ્ટ્રમાં પ્રતિબંધિત કરી દેવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહી મુખ્યત્વે મધ્ય પ્રદેશ રાજ્ય અનુજ્ઞાપન પ્રાધિકારી તરફથી મળેલા પત્ર બાદ કરવામાં આવી છે.
આ ગંભીરતાને જોતાં, ઉત્તર પ્રદેશના ડ્રગ્સ વિભાગે પણ રાજ્યભરમાં તાત્કાલિક અસરથી કડક તપાસના આદેશ આપ્યા છે. યુપીના સહાયક આયુક્ત (ડ્રગ્સ) એ તમામ જિલ્લાના ડ્રગ ઇન્સ્પેક્ટરોને ફાર્મા કંપનીઓથી લઈને મેડિકલ સ્ટોર્સમાં હાજર કફ સિરપની સેમ્પલિંગ કરવા અને જીવલેણ સિરપને તાત્કાલિક જપ્ત કરવાના આદેશ આપ્યા છે. સૂચનાઓ અનુસાર, મેડિકલ સ્ટોર્સ અને હોસ્પિટલોમાં જો મેસર્સ સ્રેસન ફાર્માસ્યુટિકલ દ્વારા નિર્મિત COLDRIF SYRUP (બેચ SR-13) કે અન્ય કોઈ કફ સિરપ મળે તો તેના નમૂના લઈને તાત્કાલિક જપ્ત કરવા અને વેચાણ પર રોક લગાવવા જણાવાયું છે. એકત્રિત કરાયેલા તમામ કફ સિરપના નમૂનાઓને તાત્કાલિક લખનઉ પ્રયોગશાળામાં પરીક્ષણ માટે મોકલવામાં આવશે. આ સાથે, મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સમાંથી કફ સિરપની સાથે તેમાં ઉપયોગમાં લેવાતા પ્રોપીલીન ગ્લાયકોલના નમૂના પણ તપાસ માટે મોકલવા જણાવાયું છે. FSDA એ આ નિર્દેશોનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરવા જણાવ્યું છે અને કેમિસ્ટ તેમજ મેડિકલ સ્ટોર સંચાલકોના સંગઠનોને પણ સ્રેસન ફાર્માસ્યુટિકલની દવાઓના સ્ટોકની માહિતી આપવા વિનંતી કરી છે.
બીજી તરફ, ઉત્તરાખંડના સ્વાસ્થ્ય સચિવ ડૉ. આર. રાજેશ કુમારે રાજ્યભરના તમામ જિલ્લાધિકારીઓ અને મુખ્ય ચિકિત્સા અધિકારીઓને દિશાનિર્દેશો જાહેર કર્યા છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બે વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોને કોઈપણ પ્રકારની ખાંસી કે શરદીની દવા ન આપવી જોઈએ અને પાંચ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે પણ આ દવાઓનો ઉપયોગ માત્ર નિષ્ણાત ચિકિત્સકની સલાહ પર જ કરવો જોઈએ, કારણ કે મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં બાળકોમાં શરદી-ખાંસી પોતાની મેળે જ ઠીક થઈ જાય છે. તદુપરાંત, તેલંગાણા ડ્રગ્સ કંટ્રોલ એડમિનિસ્ટ્રેશને પણ બેચ નંબર SR-13 માટે ‘પબ્લિક અલર્ટ–સ્ટોપ યુઝ નોટિસ’ જાહેર કરી છે અને કેરળના ડ્રગ્સ કંટ્રોલ વિભાગે પણ તેના વેચાણ પર રોક લગાવી છે. બાળકોના મૃત્યુના મામલાની ગંભીરતા જોતાં, કેન્દ્રીય ઔષધિ માનક નિયંત્રણ સંગઠન (CDSCO) એ પણ મોટી કાર્યવાહી શરૂ કરી છે અને દેશના વિવિધ રાજ્યો (હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, ગુજરાત, તમિલનાડુ, મધ્ય પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્ર) માં સ્થિત દવા નિર્માણ એકમોનું નિરીક્ષણ શરૂ કરીને 19 નમૂનાઓ તપાસ માટે લીધા છે.
