ચીને પોતાની સૌથી મોટી ટેલિકોમ કંપની યુનિકોમને ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન સેટેલાઇટ સર્વિસનું લાઇસન્સ આપ્યું છે. જાણો આ નવી ટેક્નોલોજી શું છે, કેવી રીતે કામ કરે છે અને ભારત માટે તેના શું અર્થ છે.
ચીન, બુધવાર
ચીને ટેલિકમ્યુનિકેશનના ક્ષેત્રમાં એક મોટું પગલું ભર્યું છે. તાજેતરમાં, ચીનની મિનિસ્ટ્રી ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજીએ દેશની સૌથી મોટી ટેલિકોમ કંપની, યુનિકોમને ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન સેટેલાઇટ સર્વિસ માટે લાઇસન્સ આપ્યું છે. આ નિર્ણય ચીનની ટેલિકોમ ઇન્ડસ્ટ્રી માટે એક ઐતિહાસિક ક્ષણ છે, જે હવે ઇન્ટરનેટ ઓફ થિંગ્સ (IoT) અને હાઇ-સ્પીડ ડેટા કનેક્ટિવિટીના નવા યુગમાં પ્રવેશ કરશે. આ સર્વિસ વિશ્વભરમાં ટેલિકોમ માર્કેટમાં દબદબો જમાવી રહેલી સ્ટારલિંક જેવી કંપનીઓ માટે સીધો પડકાર છે.
શું છે આ ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન ટેક્નોલોજી?
અત્યાર સુધી, સેટેલાઇટ ફોનનો ઉપયોગ કરવા માટે મોટા અને મોંઘા હાર્ડવેરની જરૂર પડતી હતી. પરંતુ, આ નવી ટેક્નોલોજીમાં તમારા સામાન્ય સ્માર્ટફોન સીધા સેટેલાઇટ સાથે કનેક્ટ થઈ શકશે. આ માટે કોઈ વધારાના ડિવાઇસની કે પૃથ્વી પરના નેટવર્ક સ્ટેશનની જરૂર નથી. આ આખો કન્સેપ્ટ લો-અર્થ ઓર્બિટ (LEO) સેટેલાઇટ્સ પર આધારિત છે. આ સેટેલાઇટ્સ પૃથ્વીની ખૂબ નજીક હોવાથી, તે ઝડપી અને વિશ્વસનીય કનેક્શન પ્રદાન કરે છે.
આ સર્વિસ કેવી રીતે કામ કરશે?
ચીનની યુનિકોમ કંપનીએ ચાર LEO સેટેલાઇટ્સ લોન્ચ કરી છે. આ સેટેલાઇટ્સમાં એડવાન્સ નેરોબેન્ડ ટેક્નોલોજી છે. જ્યારે તમારો મોબાઇલ ફોન રેગ્યુલર નેટવર્ક કવરેજથી બહાર હશે – જેમ કે દરિયામાં, રિમોટ લોકેશન્સમાં કે પર્વતીય વિસ્તારોમાં – ત્યારે તે ઓટોમેટિકલી આ સેટેલાઇટ્સ સાથે કનેક્ટ થઈ જશે.
સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે આ માટે તમારે નવો ફોન ખરીદવાની જરૂર નથી. અત્યારના ઘણા સ્માર્ટફોન્સમાં સેટેલાઇટ-કનેક્ટિવિટી માટેની ચીપસેટ પહેલેથી જ ઇન-બિલ્ટ આવે છે. આ ટેક્નોલોજીનું મુખ્ય લક્ષ્ય એવા વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી પહોંચાડવાનું છે જ્યાં ટ્રેડિશનલ મોબાઇલ નેટવર્ક પહોંચી શકતું નથી.
આ સર્વિસ કયા કયા ક્ષેત્રોમાં ઉપયોગી થશે?
આ ટેક્નોલોજીનો સૌથી મોટો ફાયદો ઇમરજન્સી સિચ્યુએશન્સમાં થશે. પૂર, ભૂસ્ખલન, વાવાઝોડા કે અન્ય કોઈ કુદરતી આફતના સમયે જ્યારે સામાન્ય મોબાઇલ નેટવર્ક ઠપ્પ થઈ જાય, ત્યારે આ સર્વિસ દ્વારા કોમ્યુનિકેશન ચાલુ રાખી શકાય છે, કારણ કે તેને પાવર કે અન્ય ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂર નથી.
આ ઉપરાંત, આ સર્વિસ દરિયાઇ અને એવિએશન સેક્ટરમાં કોમ્યુનિકેશન માટે, ગ્રામીણ અને રિમોટ વિસ્તારોને દુનિયા સાથે જોડવા માટે, અને IoT એપ્લિકેશન્સ જેવી કે એગ્રિકલ્ચર અને લોજિસ્ટિક્સમાં પણ ખૂબ જ ઉપયોગી સાબિત થશે.
ચીન આ દિશામાં કેમ આગળ વધી રહ્યું છે?
ચીનની સરકારનો આ નિર્ણય ફક્ત એક લાઇસન્સ આપવા પૂરતો સીમિત નથી. તેઓ હવે સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશનને કમર્શિયલ સ્કેલ પર લઈ જવા માંગે છે, જેથી દેશના દરેક નાગરિક તેનો ઉપયોગ કરી શકે. આનાથી ચીનની સેટેલાઇટ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ટેકનોલોજીકલ ડેવલપમેન્ટને પણ વેગ મળશે. ચીન નથી ઈચ્છતું કે તે માત્ર વોઈસ અને મેસેજિંગ સુધી જ સીમિત રહે, પરંતુ તે હવે હાઇ-સ્પીડ ડેટા સર્વિસમાં પણ લીડર બનવા માંગે છે.
ભારત માટે આ કેમ મહત્વનું છે?
ભારતમાં પણ એવા ઘણા ગામડાઓ અને રિમોટ વિસ્તારો છે જ્યાં હજી પણ ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી પહોંચી નથી. ટ્રેકિંગ કે પ્રવાસ દરમિયાન પણ ઘણા વિસ્તારોમાં નેટવર્ક નથી મળતું. ચીન દ્વારા લેવામાં આવેલું આ પગલું ભારત માટે એક ચેતવણી અને તક બંને છે. ભારતે પણ પોતાની સેટેલાઇટ નેટવર્ક કેપેસિટીને મજબૂત કરવી પડશે જેથી ભવિષ્યમાં સ્ટારલિંક જેવી વિદેશી કંપનીઓ પર નિર્ભર ન રહેવું પડે.
જો ભારત પણ આ પ્રકારની ડાયરેક્ટ-ટૂ-ફોન સેટેલાઇટ સર્વિસ વિકસાવે તો દેશના દરેક ખૂણામાં ઇન્ટરનેટ પહોંચાડી શકાય છે. આનાથી ડિજિટલ ઇન્ડિયાના વિઝનને વધુ વેગ મળશે અને ગ્રામીણ વિસ્તારોનો પણ ઝડપી વિકાસ થઈ શકશે. ચીન આ ક્ષેત્રમાં જે રીતે પ્રગતિ કરી રહ્યું છે, તે ભારતે પણ પોતાની સ્ટ્રેટેજી તૈયાર કરવી જરૂરી છે.
