ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેના યુદ્ધની સીધી અસર ભારતના ચોખા બજાર પર પડી છે. શિપમેન્ટ અટકતા વેપારીઓના કરોડો રૂપિયા ફસાયા છે અને ચોખાના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે.
અમદાવાદ, સોમવાર
મધ્ય-પૂર્વમાં યુદ્ધના ભણકારા વચ્ચે ઈરાન, ઈઝરાયલ અને અમેરિકા વચ્ચે ટેન્શન ખૂબ જ વધી ગયું છે. 28 ફેબ્રુઆરી શનિવારના રોજ અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ઈરાન પર કરેલા મોટા હુમલા બાદ ક્રૂડ ઓઈલની સાથે અન્ય માલસામાનની અવરજવર પણ અટકી ગઈ છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવનો સીધો માર ભારતના ચોખા નિકાસકારો (Rice Exporters) પર પડ્યો છે. મજબૂરીમાં શિપમેન્ટ રસ્તામાં જ અટવાઈ જવાના કારણે વેપારીઓના કરોડો રૂપિયા ફસાઈ ગયા છે અને ચૂકવણીમાં ભારે વિલંબ થઈ રહ્યો છે.
હરિયાણાના વેપારીઓને સૌથી મોટો ફટકો
એક ના અહેવાલ મુજબ, આ યુદ્ધની સૌથી મોટી અસર હરિયાણાના ચોખાના નિકાસકારો પર જોવા મળી રહી છે. ચોખા નિકાસકાર એસોસિએશનના સ્ટેટ યુનિટ પ્રમુખે જણાવ્યું છે કે, જે શિપમેન્ટ અફઘાનિસ્તાન જવા માટે ઈરાનના સૌથી મોટા બંદર અબ્બાસ પોર્ટ પર પહોંચ્યા હતા, તે ત્યાં જ અટકી પડ્યા છે. જ્યાં સુધી યુદ્ધની સ્થિતિ શાંત નહીં થાય, ત્યાં સુધી આ માલ ત્યાં જ રહેશે. આનાથી બજાર પર સીધી અસર પડશે અને લેવડ-દેવડમાં પણ મોટી મુશ્કેલીઓ ઉભી થશે. નોંધનીય છે કે ભારતમાંથી કુલ ચોખાની નિકાસમાં 35 ટકા જેટલો મોટો હિસ્સો એકલા હરિયાણાનો છે.
ચોખાના ભાવમાં રાતોરાત મોટો ઘટાડો
માલ નિકાસ ન થઈ શકવાના કારણે તેની સીધી અસર સ્થાનિક બજારના ભાવ પર પડી છે. મળતા અહેવાલો મુજબ, માત્ર એક જ દિવસમાં ચોખાની કિંમતમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ 4 થી 5 રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. બીજી તરફ, યુદ્ધની સ્થિતિમાં જહાજો માટે પૂરતું વીમા કવચ ઉપલબ્ધ ન હોવાથી વેપારીઓ માટે આર્થિક જોખમ અનેકગણું વધી ગયું છે.
બાસમતી ચોખાની નિકાસના મહત્વના આંકડા:
સાઉદી અરેબિયા બાદ ઈરાન ભારતીય બાસમતી ચોખા ખરીદતો બીજો સૌથી મોટો દેશ છે.
નાણાકીય વર્ષ 2024-25 માં ભારતે ઈરાનને લગભગ 10 લાખ ટન સુગંધી બાસમતી ચોખાની નિકાસ કરી હતી.
ગયા વર્ષે ભારતમાંથી કુલ 60 લાખ ટન બાસમતી ચોખા એક્સપોર્ટ થયા હતા.
ઈરાન ઉપરાંત UAE, ઓમાન, યમન, ઈરાક અને અમેરિકા પણ ભારતીય બાસમતીના મુખ્ય ખરીદદારો છે.
ટૂંકમાં, પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી આ અસ્થિરતાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઈન સંપૂર્ણપણે ખોરવી નાખી છે. નિકાસકારોને હવે એ વાતનો ડર સતાવી રહ્યો છે કે જો આ યુદ્ધ લાંબુ ચાલશે તો આર્થિક નુકસાનનો આંકડો ઘણો મોટો થઈ શકે છે.
