હિંદુ ધર્મમાં માર્ગશીર્ષ મહિનાની અમાવસ્યાનું ઘણું વિશેષ મહત્ત્વ છે, કારણ કે આ દિવસને પિતૃઓની અમાવસ્યા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
હિંદુ ધર્મમાં માર્ગશીર્ષ મહિનાની અમાવસ્યાનું ઘણું વિશેષ મહત્ત્વ છે, કારણ કે આ દિવસને પિતૃઓની અમાવસ્યા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તિથિએ પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવું, દાન-ધર્મ કરવો અને પિતૃઓના આશીર્વાદ મેળવવા સંબંધિત કાર્યો કરવાથી અનેકગણું પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે. જે લોકોની કુંડળીમાં પિતૃ દોષ હોય, તેમના માટે આ દિવસ દોષ નિવારણ માટે શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે. પિતૃઓને શાંતિ આપવા માટે આ દિવસે સૂર્યોદય પહેલાં ઉઠીને પવિત્ર જળથી સ્નાન કરવું જોઈએ અને ત્યારબાદ તર્પણ કરવું, એટલે કે પિતૃઓને જળ અર્પણ કરવું અને તેમની શાંતિ માટે શ્રાદ્ધ વિધિ કરવી ખૂબ જ શુભ મનાય છે. આ ઉપરાંત, કોઈ જરૂરિયાતમંદ વ્યક્તિ, બ્રાહ્મણ કે ગરીબને ભોજન કરાવવું, કપડાંનું દાન કરવું અને ખાસ કરીને કાળા તલનું દાન કરવાથી પિતૃઓ પ્રસન્ન થાય છે. પિતૃ દોષમાં રાહત મેળવવા માટે આ દિવસે પીપળાના વૃક્ષની પૂજા કરવી અને તેની નીચે દીવો પ્રગટાવવો પણ ખૂબ જ ફળદાયી માનવામાં આવે છે.
આ અમાવસ્યાના દિવસે માત્ર પિતૃ દોષનું નિવારણ જ નહીં, પરંતુ ધન અને સમૃદ્ધિ મેળવવા માટેના ઉપાયો પણ કરી શકાય છે. ઘરમાં ધન-વૈભવની વૃદ્ધિ કરવા માટે આ દિવસે દેવી લક્ષ્મીની વિધિપૂર્વક પૂજા કરવી અને લક્ષ્મી મંત્રનો જાપ કરવો શુભ માનવામાં આવે છે. સકારાત્મક ઊર્જા અને ધનની કમી દૂર કરવા માટે તુલસીના છોડની પૂજા કરવી અને સાંજે તુલસી પાસે ઘીનો દીવો પ્રગટાવવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, ભગવાન શિવની પૂજા કરવી પણ આ દિવસે વિશેષ ફળ આપે છે, તેથી શિવલિંગ પર જળાભિષેક કરીને ‘ઓમ નમઃ શિવાય’ મંત્રનો જાપ કરવો. અંતે, કોઈ ગરીબ વ્યક્તિને ઘઉં, ચોખા કે અન્ય અનાજનું દાન કરવાથી ઘરમાં અન્ન અને ધનની કમી થતી નથી અને ઘરમાં હંમેશા સુખ-શાંતિ જળવાઈ રહે છે.
