અમેરિકાની ફેડરલ કોર્ટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા લાવવામાં આવેલો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓના રોકાણ પર ચાર વર્ષની મર્યાદા મૂકવાનો નિયમ રદ કર્યો છે.

અમેરિકામાં ઉચ્ચ અભ્યાસ કરવા ઇચ્છતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ માટે રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાની ફેડરલ કોર્ટે ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર દ્વારા લાવવામાં આવેલો આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓના રોકાણ પર ચાર વર્ષની મર્યાદા મૂકવાનો નિયમ રદ કર્યો છે. 16 નવેમ્બર, 2026ના રોજ આપવામાં આવેલા આ નિર્ણયથી અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને મોટી રાહત મળી છે.
મેસેચ્યુસેટ્સની ફેડરલ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટે ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) દ્વારા બનાવવામાં આવેલા નવા નિયમને સંપૂર્ણપણે રદ કર્યો છે. આ સાથે વિદ્યાર્થીઓ માટે અગાઉથી અમલમાં રહેલી ‘ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ’ (Duration of Status) વ્યવસ્થા યથાવત્ રહેશે.
શું હતો ટ્રમ્પ સરકારનો ચાર વર્ષનો નિયમ?
ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે જુલાઈ 2026માં નવો નિયમ જાહેર કર્યો હતો. તેના હેઠળ F-1 સ્ટુડન્ટ વિઝા પર અમેરિકા આવતા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓને સામાન્ય રીતે વધુમાં વધુ ચાર વર્ષ સુધી રહેવાની મંજૂરી આપવાની જોગવાઈ હતી.
જો કોઈ વિદ્યાર્થીનો અભ્યાસ ચાર વર્ષથી વધુ ચાલે, તો તેણે અમેરિકામાં રોકાણ લંબાવવા માટે અલગથી એક્સ્ટેન્શન મેળવવું પડત. ખાસ કરીને PhD, મેડિકલ અને લાંબા ગાળાના અભ્યાસક્રમો કરતા વિદ્યાર્થીઓને આ નિયમની અસર થવાની શક્યતા હતી.
હવે વિદ્યાર્થીઓને શું ફાયદો થશે?
કોર્ટના નિર્ણય બાદ જૂની ‘ડ્યુરેશન ઓફ સ્ટેટસ’ વ્યવસ્થા ચાલુ રહેશે. એટલે F-1 વિઝા ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ તેમના અધિકૃત અભ્યાસક્રમની અવધિ દરમિયાન અમેરિકામાં રહી શકશે.
જોકે, આ માટે વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના વિઝાની શરતો અને ઇમિગ્રેશન નિયમોનું પાલન કરવું પડશે. અભ્યાસમાં પ્રગતિ જાળવવી અને જરૂરી દસ્તાવેજો માન્ય રાખવા પણ આવશ્યક રહેશે.
આ નિર્ણયથી ચાર વર્ષથી વધુ સમય લેતા અભ્યાસક્રમોના વિદ્યાર્થીઓને વારંવાર રોકાણ વધારવાની અરજી કરવાની નવી જોગવાઈનો સામનો કરવો નહીં પડે.
કોર્ટે શા માટે રદ કર્યો નિયમ?
કોર્ટે નોંધ્યું કે DHS નવા નિયમના ફાયદા અને નુકસાનનું યોગ્ય મૂલ્યાંકન કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું હતું. વિભાગે પોતાના નિર્ણય પાછળ આપેલા કારણો પૂરતા પ્રમાણમાં સાબિત કર્યા નહોતા.
આ ઉપરાંત, વિદ્યાર્થીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ પર પડનારી અસર તથા ઓછા બોજવાળા વિકલ્પો પર પણ પૂરતો વિચાર કરવામાં આવ્યો નહોતો. આથી કોર્ટે નિયમને કાયદાકીય માપદંડો અનુસાર યોગ્ય ન ગણાવી રદ કર્યો હતો.
માત્ર ભારતીયો માટે નહીં, તમામ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓને રાહત
આ નિર્ણય માત્ર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પૂરતો મર્યાદિત નથી. અમેરિકામાં અભ્યાસ કરતા તમામ પાત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ માટે જૂની વ્યવસ્થા યથાવત્ રહેશે. આ ઉપરાંત J-1 એક્સચેન્જ વિઝા ધરાવતા લોકો અને વિદેશી મીડિયા પ્રતિનિધિઓને લગતી નવી મર્યાદાઓ પણ આ ચુકાદાથી અસરગ્રસ્ત થઈ છે.
જોકે, આ ચુકાદાનો અર્થ નવા વિઝાની આપોઆપ મંજૂરી કે અમેરિકામાં કાયમી રહેવાની પરવાનગી એવો નથી. વિદ્યાર્થીઓએ પ્રવેશ, વિઝા અને ઇમિગ્રેશન સંબંધિત તમામ નિયમોનું પાલન કરવાનું રહેશે.










