અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ન્યુક્લિયર ડીલ માટે ઇસ્લામાબાદમાં બીજા તબક્કાની વાતચીત શરૂ થશે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને વૈશ્વિક ઓઈલ સંકટ વચ્ચે આ બેઠક ખૂબ જ મહત્વની માનવામાં આવે છે.
નવી દિલ્હી, શનિવાર
મધ્ય-પૂર્વમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ભારે તણાવ વચ્ચે હવે શાંતિના સંકેતો મળી રહ્યા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ન્યુક્લિયર ડીલ (પરમાણુ કરાર) ને લઈને આગામી મહત્વની બેઠક પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં યોજાવા જઈ રહી છે. આ બીજા તબક્કાની વાતચીત સોમવારથી શરૂ થશે, જેના પર આખા વિશ્વની નજર ટકેલી છે.
સીઝફાયરનો સમય પૂરો થાય તે પહેલાં કોઈ નક્કર પરિણામ લાવવા માટે બંને દેશો આ મંત્રણામાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. આ બેઠકને વૈશ્વિક સુરક્ષા અને આર્થિક સ્થિરતા માટે અત્યંત મહત્વની માનવામાં આવે છે.
ઇસ્લામાબાદ બનશે મંત્રણાનું કેન્દ્ર
રિપોર્ટ્સ અનુસાર, આ હાઈ-પ્રોફાઈલ મીટિંગ માટેની તમામ પડદા પાછળની તૈયારીઓ પૂર્ણ કરી લેવામાં આવી છે. એક અહેવાલ મુજબ, ઈરાની સૂત્રોએ પુષ્ટિ કરી છે કે સોમવારે ઇસ્લામાબાદમાં આગામી રાઉન્ડની વાતચીત શરૂ થશે. અગાઉના અઠવાડિયે થયેલી ચર્ચાઓમાં કોઈ મોટો ઉકેલ આવ્યો ન હતો, જેના કારણે આ વખતે બંને પક્ષો પર કોઈ પણ ભોગે નિષ્કર્ષ પર પહોંચવાનું દબાણ વધુ છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ અને તેલનો ખતરો
આ મંત્રણામાં સૌથી સંવેદનશીલ મુદ્દો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ છે. આ દરિયાઈ માર્ગ દુનિયા માટે એટલો મહત્વનો છે કારણ કે વિશ્વનો 20 ટકા તેલ પુરવઠો અહીંથી પસાર થાય છે. ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા તેની દરિયાઈ નાકાબંધી (Blockade) દૂર નહીં કરે, તો તે આ રસ્તો બંધ કરી શકે છે. જો આવું થશે, તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે છે અને વૈશ્વિક ઊર્જા સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.
શું ખરેખર સમજૂતી નજીક છે?
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અગાઉ એવો દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન હવે સમજૂતી માટે તૈયાર છે અને બંને દેશો ખૂબ નજીક છે. જોકે, ઈરાનના ટોચના અધિકારીઓ આ વાતને પૂરેપૂરી રીતે સ્વીકારી રહ્યા નથી. તેમના મતે હજુ પણ ઘણા મુખ્ય મુદ્દાઓ પર મતભેદો યથાવત છે.
આ મંત્રણા પાછળ અન્ય કેટલાક પરિબળો પણ કામ કરી રહ્યા છે:
લેબનાન સીઝફાયર: ઈઝરાયલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેની સ્થિતિ આ વાતચીત પર સીધી અસર કરશે.
ઈરાનનું વલણ: ઈરાન હિઝબુલ્લાહનું સમર્થક હોવાથી પ્રાદેશિક રાજનીતિ પણ ટેબલ પર હશે.
આર્થિક પ્રતિબંધો: ઈરાન ઈચ્છે છે કે તેની પર લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધોમાં છૂટછાટ મળે.
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેની આ મંત્રણા માત્ર બે દેશો પૂરતી મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેની અસર આખા વિશ્વના અર્થતંત્ર પર પડી શકે છે. જો ઇસ્લામાબાદમાં થનારી આ વાતચીત સફળ રહેશે, તો મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિ સ્થાપવાની દિશામાં આ એક મોટું કદમ સાબિત થશે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે સોમવારની આ બેઠકમાંથી શું નવું પરિણામ બહાર આવે છે.
