શું અચાનક આવતો ગુસ્સો હાર્ટ એટેકનું કારણ બની શકે છે? જાણો નિષ્ણાતો અને હાર્વર્ડ સ્ટડી શું કહે છે. આ આર્ટિકલમાં હૃદયના સ્વાસ્થ્ય, તણાવ અને ગુસ્સા વચ્ચેના સંબંધ વિશે વિગતવાર માહિતી મેળવો અને હાર્ટ એટેકથી બચવા માટેની સરળ ટિપ્સ જાણો.
અમદાવાદ, સોમવાર
આજકાલ નાની ઉંમરમાં હાર્ટ એટેકના કેસ ખૂબ જ વધી રહ્યા છે, જે એક મોટી ચિંતાનો વિષય છે. પહેલા હાર્ટ એટેક મોટાભાગે વૃદ્ધ લોકોને આવતા હતા, પરંતુ હવે તેની કોઈ ઉંમર રહી નથી. આ ચિંતાજનક ટ્રેન્ડ વચ્ચે, ફિટનેસ કોચ અને ઇન્ફ્લુએન્સરે તાજેતરમાં એક રીલ શેર કરીને લોકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું. તેમણે દાવો કર્યો કે સતત ગુસ્સો પણ હાર્ટ એટેકનું જોખમ વધારી શકે છે અને હાર્વર્ડના એક સ્ટડીનો પણ હવાલો આપ્યો હતો.
શું ખરેખર ગુસ્સો અને હાર્ટ એટેક વચ્ચે કોઈ સંબંધ છે? ચાલો આ વિશે નિષ્ણાતોનું શું કહેવું છે તે વિગતવાર સમજીએ.
ગુસ્સો અને હૃદય વચ્ચેનો સંબંધ
હાર્વર્ડના એક રિસર્ચ મુજબ, જ્યારે આપણે ખૂબ વધારે માનસિક અને ભાવનાત્મક તણાવમાં હોઈએ છીએ, ત્યારે શરીરમાં કેટલાક ફેરફારો થાય છે. આ ફેરફારો હૃદય પર પણ અસર કરે છે, જેના કારણે હૃદય સુધી પહોંચતા બ્લડનો ફ્લો ઘટી શકે છે. આ સ્થિતિને ‘ઈસ્કેમિયા’ કહેવાય છે.
જો કોઈ વ્યક્તિને પહેલેથી જ હૃદયની બીમારી હોય, તો આ તણાવને કારણે તેમના માટે હાર્ટ એટેકનું જોખમ બે ગણું વધી શકે છે. વર્ષ 2020ના એક સ્ટડી મુજબ, ગુસ્સો, ચિંતા અથવા દુઃખ જેવા ભાવનાત્મક ટ્રિગર્સ હૃદય સંબંધિત ઘટનાઓનું કારણ બની શકે છે. તણાવના હોર્મોન્સ, જેમ કે એડ્રેનાલિન અને કોર્ટિસોલ, બ્લડ પ્રેશર, હૃદયના ધબકારા અને લોહી ગંઠાઈ જવાનું જોખમ વધારે છે, જે ખાસ કરીને હૃદયના દર્દીઓ માટે હાર્ટ એટેકનું કારણ બની શકે છે.
રિસર્ચ શું કહે છે?
2021માં JAMAમાં પબ્લિશ થયેલા એક સ્ટડીએ પણ ગુસ્સાથી હાર્ટ એટેકના જોખમની વાતને સમર્થન આપ્યું. આ સ્ટડીમાં લગભગ પાંચ વર્ષ સુધી 918 કોરોનરી હૃદયના દર્દીઓ પર રિસર્ચ કરવામાં આવ્યું. તેમાં જાણવા મળ્યું કે જે લોકોને માનસિક તણાવને કારણે ‘ઈસ્કેમિયા’ થયો હતો, તેમનામાં હાર્ટ એટેક અથવા હાર્ટ ફેલ્યોર થવાની શક્યતા બે ગણી હતી. બીજી તરફ, જેમનામાં માનસિક અને શારીરિક બંને પ્રકારના તણાવથી ‘ઈસ્કેમિયા’ થયો હતો, તેમનામાં આ જોખમ લગભગ 4 ગણું વધી ગયું હતું.
ફેબ્રુઆરી 2023ના એક સ્ટડીમાં તો ગુસ્સાને હાર્ટ એટેક સાથે સીધો જોડવામાં આવ્યો હતો. આ સ્ટડીમાં 313 દર્દીઓને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે હાર્ટ એટેકના 48 કલાક પહેલા તેમનો ગુસ્સાનો લેવલ કેવો હતો. જે લોકોએ ખૂબ જ ગુસ્સો હોવાનું જણાવ્યું હતું, તેમનામાં આગામી 2 કલાકમાં હાર્ટ એટેકનું જોખમ 8.5 ગણું વધારે હતું.
ગુસ્સો એક મોટો ખતરો!
દિલ્હીના ઇન્ટરનલ મેડિસિન સ્પેશિયાલિસ્ટ જણાવે છે કે ગુસ્સો માત્ર હાર્ટ એટેકનું જ કારણ નથી, પરંતુ તે હૃદય પર તણાવ વધારે છે, ખાસ કરીને એવા લોકોમાં જેમને પહેલેથી જ હૃદય રોગનો ખતરો છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ, સ્મોકિંગ અથવા એન્જાઈના જેવી સમસ્યાઓ ધરાવતા લોકો માટે ગુસ્સો વધુ નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
જોકે, માત્ર ગુસ્સાને કંટ્રોલ કરવો પૂરતો નથી. આજના સમયમાં અનહેલ્ધી ફૂડ, ફાસ્ટ ફૂડ અને ખોટી લાઈફસ્ટાઈલ પણ હૃદયના સ્વાસ્થ્યને ગંભીર રીતે અસર કરે છે. તેથી, તણાવ અને ગુસ્સાને મેનેજ કરવા ઉપરાંત, બેલેન્સ્ડ ડાયેટ, રોજ એક્સરસાઇઝ, અને યોગ-મેડિટેશન જેવી હેબિટ્સ અપનાવવી જરૂરી છે.
