CBSE એ ધોરણ 10ના વિદ્યાર્થીઓ માટે મહત્વના નિયમો જાહેર કર્યા છે. 2026થી શરૂ થતી બે બોર્ડ પરીક્ષાની સિસ્ટમમાં પહેલી પરીક્ષા આપવી હવે ફરજિયાત બની છે. જો ગેરહાજર રહ્યા તો બીજી તક નહીં મળે. જાણો વિગતે.
ગાંધીનગર, મંગળવાર
CBSE Class 10 Board Exam: સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઑફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) દ્વારા ધોરણ 10ના વિદ્યાર્થીઓ માટે એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અપડેટ જાહેર કરવામાં આવી છે. જો તમે અથવા તમારા સંબંધીઓ CBSE બોર્ડમાં અભ્યાસ કરે છે, તો આ સમાચાર તમારા કામના છે. બોર્ડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે વિદ્યાર્થીઓએ બોર્ડની પહેલી પરીક્ષામાં ફરજિયાતપણે હાજર રહેવું પડશે. જો વિદ્યાર્થીઓ આ પરીક્ષામાં ગેરહાજર રહેશે, તો તેમને બીજી પરીક્ષા આપવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં.
નવી સિસ્ટમ અને કડક નિયમો
આપણે સૌ જાણીએ છીએ કે CBSE વર્ષ 2026થી ધોરણ 10 માટે વર્ષમાં બે વાર બોર્ડની પરીક્ષા લેવાની વ્યવસ્થા શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. આ નવી સિસ્ટમ હેઠળ વિદ્યાર્થીઓને ફાયદો થાય અને તેઓ પોતાનું રિઝલ્ટ સુધારી શકે તેવો હેતુ છે. પરંતુ બોર્ડે હવે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ સુવિધાનો લાભ લેવા માટે ‘પહેલી પરીક્ષા’ આપવી અનિવાર્ય છે.
જો કોઈ વિદ્યાર્થી પહેલી બોર્ડ પરીક્ષામાં ઓછામાં ઓછા 3 વિષયોમાં ગેરહાજર રહેશે, તો તેને ‘કમ્પલસરી રિપિટેશન’ (Compulsory Repetition) કેટેગરીમાં મૂકવામાં આવશે. મતલબ કે, આવા વિદ્યાર્થીઓને બીજી બોર્ડ પરીક્ષામાં બેસવા દેવામાં નહીં આવે અને તેમણે સીધી આવતા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં યોજાતી મુખ્ય પરીક્ષાની રાહ જોવી પડશે.
બોર્ડે આવો નિર્ણય કેમ લીધો?
ઘણા વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓએ બોર્ડને રજૂઆત કરી હતી કે કોઈ કારણસર જો તેઓ પહેલી પરીક્ષા ન આપી શકે, તો તેમને સીધી બીજી પરીક્ષામાં બેસવાની છૂટ મળવી જોઈએ. જોકે, બોર્ડનું માનવું છે કે વિદ્યાર્થીની યોગ્યતા અને પરિણામ નક્કી કરવા માટે પહેલી પરીક્ષાનો ડેટા હોવો જરૂરી છે. જેથી બીજી પરીક્ષા માટેની પ્રક્રિયા વ્યવસ્થિત રીતે થઈ શકે. તેથી, પહેલી પરીક્ષા આપવી આવશ્યક છે.
વિદ્યાર્થીઓ માટેના નવા નિયમો ટૂંકમાં સમજો:
CBSE દ્વારા જાહેર કરાયેલા મુખ્ય નિયમો નીચે મુજબ છે, જે દરેક વિદ્યાર્થીએ જાણવા જરૂરી છે:
પહેલી પરીક્ષા ફરજિયાત: ધોરણ 10ના દરેક વિદ્યાર્થીએ પહેલી ટર્મની પરીક્ષામાં હાજર રહેવું જ પડશે.
ગેરહાજર રહેનારને નુકસાન: જો કોઈ વિદ્યાર્થી પહેલી પરીક્ષામાં 3 કે તેથી વધુ વિષયમાં ગેરહાજર રહે છે, તો તેને બીજી પરીક્ષામાં એન્ટ્રી નહીં મળે. તેને ‘કમ્પલસરી રિપિટેશન’ ગણવામાં આવશે.
ગુણ સુધારવાની તક: જે વિદ્યાર્થીઓ પહેલી પરીક્ષા પાસ કરી લેશે, તેઓ પોતાના માર્ક્સ સુધારવા માટે બીજી પરીક્ષા આપી શકશે. તેઓ વિજ્ઞાન, ગણિત, સામાજિક વિજ્ઞાન અને ભાષા જેવા મુખ્ય 3 વિષયોમાં ફરી પરીક્ષા આપી શકશે.
કમ્પાર્ટમેન્ટના વિદ્યાર્થીઓ માટે: જો કોઈ વિદ્યાર્થી પહેલી પરીક્ષામાં નાપાસ થાય છે અથવા તેનું પરિણામ ‘કમ્પાર્ટમેન્ટ’ આવે છે, તો તે એ જ કેટેગરી હેઠળ બીજી પરીક્ષા આપીને પાસ થઈ શકશે.
વધારાના વિષયો પર રોક: એકવાર ધોરણ 10 પાસ કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓ કોઈ વધારાના (વધુ પડતા) વિષયોની પરીક્ષા આપી શકશે નહીં.
વિષય બદલવાની છૂટ: જે વિદ્યાર્થી એક વિષયમાં પાસ થઈ ગયો છે, પણ બીજા વિષયમાં માર્ક્સ સુધારવા માંગે છે, તો તે વિષય બદલીને પણ પરીક્ષા આપી શકશે. કમ્પાર્ટમેન્ટ અને માર્ક્સ સુધારણા (Improvement) બંને વિકલ્પો વિદ્યાર્થીઓ માટે ખુલ્લા રહેશે.
આમ, CBSE એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બે પરીક્ષાની પદ્ધતિ વિદ્યાર્થીઓના ભલા માટે છે, પણ તેનો લાભ લેવા માટે શિસ્ત અને નિયમિતતા જરૂરી છે. તેથી, વિદ્યાર્થીઓએ પહેલી પરીક્ષાને ગંભીરતાથી લેવી જોઈએ.
