બાળકોમાં અચાનક તીવ્ર તાવ, ઉલટી કે આંચકી જેવા લક્ષણો દેખાય તો સમય બગાડ્યા વિના તુરંત જ સરકારી હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરવા અને અફવાઓથી દૂર રહેવા અપીલ કરાઈ છે.
ગુજરાતમાં ચોમાસું બેસતાની સાથે જ જીવલેણ ચાંદીપુરા વાયરસનો પ્રકોપ જોવા મળી રહ્યો છે. ગાંધીનગર, સાબરકાંઠા, ખેડા, અરવલ્લી અને પંચમહાલ જેવા જિલ્લાઓમાં આ વાયરસ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો હોવાના કારણે તંત્ર હરકતમાં આવ્યું છે. 13 જુલાઈ સુધીના આંકડા મુજબ, રાજ્યમાં કુલ 12 માસૂમ બાળકોના મોત નીપજ્યા છે, જેમાંથી 3 બાળકોનો રિપોર્ટ પોઝિટિવ આવ્યો હતો અને 9 બાળકોના મોત શંકાસ્પદ લક્ષણોના કારણે થયા છે. હાલમાં 2 પોઝિટિવ દર્દીઓ સહિત કુલ 7 બાળકો અલગ-અલગ હોસ્પિટલોમાં સારવાર હેઠળ છે.
વધતા કેસો અને વર્તમાન સ્થિતિ
આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાની સત્તાવાર માહિતી અને લેબોરેટરી રિપોર્ટ અનુસાર, ચાંદીપુરા વાયરસ પોઝિટિવ હોવાને કારણે 3 બાળકોના મોત થયા છે. જેમાં પંચમહાલના ગોધરાના 2 અને હિંમતનગર સિવિલમાં દાખલ રાજસ્થાનના 1 બાળકનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, રિપોર્ટ નેગેટિવ આવ્યો હોય અથવા રિપોર્ટ આવે તે પહેલાં જ તીવ્ર તાવ અને આંચકી જેવા લક્ષણોથી દમ તોડ્યો હોય તેવા શંકાસ્પદ બાળકોની સંખ્યા 9 પર પહોંચી છે. હિંમતનગર સિવિલમાં આવા 6 શંકાસ્પદ મોત નોંધાયા છે, જ્યારે પંચમહાલના ગોધરા અને કાલોલમાં અન્ય 4 બાળકોના (વિરાજ ચૌહાણ, પ્રિન્સ બારીયા, સચિન રાઠવા અને આશિષ નાયક) મોત થયા છે. જોકે, સ્થાનિક આરોગ્ય અધિકારી ડૉ. સુરેન્દ્ર જૈનના જણાવ્યા મુજબ પંચમહાલ જિલ્લાના પોતાના રેકોર્ડમાં નોંધાયેલા કેસોમાંથી હજુ સુધી સત્તાવાર રીતે ચાંદીપુરાથી એક પણ મોત કન્ફર્મ થયું નથી કારણ કે રિપોર્ટ નેગેટિવ કે પેન્ડિંગ છે.
હોસ્પિટલ રિપોર્ટ અને ટેસ્ટિંગ
રાજ્યમાંથી અત્યાર સુધીમાં કુલ 27 સેમ્પલ તપાસ માટે મોકલવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી 19ના પરિણામ આવી ગયા છે. આ 19માંથી 7 સેમ્પલ પોઝિટિવ આવ્યા છે, જ્યારે બાકીના 8 સેમ્પલની તપાસ GBRC ખાતે પ્રક્રિયા હેઠળ છે.
ગાંધીનગર સિવિલ: ખેડાના કપડવંજ અને સાબરકાંઠાના કઠલાલના 2 પોઝિટિવ બાળકો અહીં સઘન સારવાર હેઠળ છે.
હિંમતનગર સિવિલ: અરવલ્લીના બાયડની 3 વર્ષની એક શંકાસ્પદ બાળકીને આઇસોલેશન વોર્ડમાં રાખવામાં આવી છે. પીડિયાટ્રિક ડૉ. આશિષ જૈના જણાવ્યા મુજબ, 26 જૂનથી 13 જુલાઈ દરમિયાન અહીં 9 કેસ આવ્યા છે અને તેઓ ICMRની ગાઇડલાઇન મુજબ સારવાર કરી રહ્યા છે.
ગોધરા સિવિલ અને વડોદરા SSG: ગોધરામાં 5 બાળકો સારવાર હેઠળ છે (જેમાં મહીસાગરનું એક બાળક વેન્ટિલેટર પર છે) અને અન્ય 3 બાળકો વડોદરા SSG ખાતે સ્ટેબલ સ્થિતિમાં સારવાર લઈ રહ્યા છે.
સંક્રમણનું કારણ અને તંત્રના પગલાં
આ વાયરસ મુખ્યત્વે કાચી માટી અથવા લીપણવાળા ઘરોમાં જોવા મળતી નાની ‘સેન્ડફ્લાય’ (Sandfly) માખી કરડવાથી ફેલાય છે અને તે 14 વર્ષ સુધીના બાળકોના મગજ (સેન્ટ્રલ નર્વસ સિસ્ટમ) પર સીધો હુમલો કરે છે.
તંત્ર દ્વારા રોગચાળાને કાબૂમાં લેવા માટે વર્ષ 2024ના જૂના 61 હોટસ્પોટ વિસ્તારો સહિત અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ડોર-ટુ-ડોર સર્વે અને ફોગિંગ શરૂ કરાયું છે. ગોધરાના મણિપુર વિસ્તારમાંથી અંદાજે 300 જેટલી સેન્ડફ્લાય માખીઓ પકડવામાં આવી છે અને દર્દીના ઘરની 500 મીટરની ત્રિજ્યામાં મેલેથિયોન પાવડરનો છંટકાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા માટે આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક પણ બોલાવવામાં આવી છે.
લક્ષણો, સારવાર અને બચાવના ઉપાયો
આ વાયરસ માટે કોઈ ચોક્કસ રસી કે દવા ઉપલબ્ધ નથી, માત્ર લક્ષણોના આધારે જ સારવાર શક્ય છે. આ રોગમાં શરૂઆતના 24થી 48 કલાક ખૂબ જ મહત્વના હોય છે.
મુખ્ય લક્ષણો: અચાનક તીવ્ર તાવ આવવો, ઉલટી થવી, ઝાડા થવા અને આંચકી (ખેંચ) આવવી.
બચવાના ઉપાયો: કાચા કે લીપણવાળા મકાનોમાં જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કરવો. બાળકોને માખી-મચ્છર કરડવાથી બચાવવા. લક્ષણો દેખાતા જ સમય બગાડ્યા વિના નજીકની સરકારી હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરવો.
અપીલ: આરોગ્ય વિભાગે લોકોને સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અફવાઓથી દૂર રહેવા અને માત્ર સત્તાવાર માર્ગદર્શિકાને જ અનુસરવા વિનંતી કરી છે.
