આ વર્ષે 20 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ દિવાળી છે. ધનતેરસ પર કઈ વસ્તુ ખરીદવાથી 13 ગણો લાભ થાય છે? નરક ચતુર્દશી અને ગોવર્ધન પૂજાનું મહત્ત્વ શું છે? જાણો 5 દિવસના આ પર્વ સાથે જોડાયેલા 4 મુખ્ય સવાલોના સચોટ જવાબ.
અમદાવાદ, શનિવાર
દિવાળીને પ્રકાશના પર્વ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર માત્ર ભારતમાં જ નહીં, પરંતુ વિશ્વભરમાં વસેલા હિન્દુ, જૈન અને શિખ સમુદાયના લોકો ખૂબ ઉત્સાહથી ઉજવે છે. દિવાળી અંધકાર પર પ્રકાશ, અસત્ય પર સત્ય અને અજ્ઞાન પર જ્ઞાનની જીતનું પ્રતીક છે. આ તહેવાર એક દિવસ નહીં પણ પૂરા 5 દિવસ સુધી ચાલે છે, જેની શરૂઆત ધનતેરસથી થાય છે, ત્યારબાદ નરક ચતુર્દશી (નાની દિવાળી), મુખ્ય દિવાળી, ગોવર્ધન પૂજા અને અંતે ભાઈબીજ આવે છે. આ બધા દિવસોનું પોતાનું એક આગવું ધાર્મિક અને પૌરાણિક મહત્ત્વ છે.
દિવાળીની પૌરાણિક કથાઓ
હિન્દુ ધર્મમાં, દિવાળી મુખ્યત્વે ભગવાન શ્રીરામના 14 વર્ષના વનવાસ પછી અયોધ્યા પરત ફરવાની ખુશીમાં મનાવવામાં આવે છે. અન્ય માન્યતાઓ પ્રમાણે, આ દેવી લક્ષ્મીના જન્મ દિવસ અને ભગવાન વિષ્ણુ સાથે તેમના લગ્નને પણ દર્શાવે છે. જૈન ધર્મમાં, આ દિવસ ભગવાન મહાવીરના મુક્તિ દિવસ તરીકે ઉજવાય છે, જ્યારે શિખ ધર્મમાં તેને કેદમાંથી મુક્તિના દિવસ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે. આ વર્ષે, દિવાળીનો તહેવાર 20 ઓક્ટોબર, 2025, સોમવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
અહીં દિવાળીના આ મહાપર્વ સાથે જોડાયેલા ચાર મુખ્ય પ્રશ્નો અને તેના જવાબો જાણો:
1. ધનતેરસ પર શું ખરીદવું અતિશુભ માનવામાં આવે છે?
માન્યતા મુજબ, ધનતેરસના દિવસે સોનું, ચાંદી કે પછી ધાતુના નવા વાસણો ખરીદવા ખૂબ જ શુભ ગણાય છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ દિવસે ખરીદેલી વસ્તુઓમાં 13 ગણી વૃદ્ધિ થાય છે, જે ઘરમાં સમૃદ્ધિ અને કલ્યાણ લાવે છે.
2. નરક ચતુર્દશી (નાની દિવાળી) શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?
પૌરાણિક કથા અનુસાર, નરક ચતુર્દશીના દિવસે ભગવાન કૃષ્ણે રાક્ષસ નરકાસુરનો વધ કરીને 16,000 બંદીવાન રાજકુમારીઓને મુક્ત કરાવી હતી. આ દિવસને દુષ્ટો પર ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના વિજયના પ્રતીક તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.
3. દિવાળી પછીના દિવસે ગોવર્ધન પૂજા શા માટે થાય છે?
ગોવર્ધન પૂજા ભગવાન કૃષ્ણ દ્વારા દેવરાજ ઇન્દ્રના અહંકારને તોડીને ગોવર્ધન પર્વતને પોતાની ટચલી (નાની) આંગળી પર ઉંચકીને ભારે વરસાદથી વ્રજવાસીઓને બચાવવાની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ગાય અને પ્રકૃતિની પૂજા કરવાનું મહત્ત્વ છે.
4. દિવાળી પર ઘરોને રંગોળીથી કેમ શણગારવામાં આવે છે?
રંગોળીને ભારતીય સંસ્કૃતિમાં શુભ સ્વાગતનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. રંગોળી દેવી લક્ષ્મી અને અન્ય દેવી-દેવતાઓને ઘરમાં આવવા માટે આમંત્રણ આપવા માટે બનાવવામાં આવે છે. આ સુંદર કલાકૃતિ શુભતા અને ઘરમાં સકારાત્મક ઊર્જાનું સંચાર કરે છે.
