કબજિયાત અને એસિડિટી આજકાલ સામાન્ય સમસ્યાઓ છે, જેનો સીધો સંબંધ આપણી ખાવાની આદતો અને જીવનશૈલી સાથે છે.
નવી દિલ્હી,મંગળવાર: કબજિયાત અને એસિડિટી આજકાલ સામાન્ય સમસ્યાઓ છે, જેનો સીધો સંબંધ આપણી ખાવાની આદતો અને જીવનશૈલી સાથે છે. આંતરડામાં મળ શુષ્ક અને કઠણ થઈ જાય છે અને સરળતાથી બહાર નીકળી શકતો નથી ત્યારે કબજિયાત થાય છે. આને કારણે, પેટ ભારે, ફૂલેલું અને પેટમાં અસ્વસ્થતા અનુભવાય છે. તે જ સમયે, એસિડિટીમાં, પેટમાં ઉત્પન્ન થતો એસિડ વધે છે અથવા ઉપર આવવા લાગે છે, જેના કારણે બળતરા, ખાટા ડંખ અને હાર્ટબર્ન જેવી સમસ્યાઓ થાય છે. જંક ફૂડ, મસાલેદાર ખોરાક, મોડે સુધી સૂવું, ઓછું પાણી પીવું અને તણાવ આ સમસ્યાઓમાં વધારો કરે છે. આયુર્વેદ અનુસાર, અસંતુલિત પિત્ત અને વાત દોષો આના મુખ્ય કારણો છે. વૃદ્ધો, સગર્ભા સ્ત્રીઓ, ફાસ્ટ ફૂડ ખાતા લોકો અને બેઠા બેઠા કામ કરતા લોકો વધુ જોખમમાં હોય છે.
લાંબા સમય સુધી કબજિયાતને કારણે, શરીરમાં ઝેરી તત્વો એકઠા થવા લાગે છે, જે થાક, માથાનો દુખાવો, શ્વાસની દુર્ગંધ અને ત્વચાની સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. ગુદામાર્ગ પર સતત દબાણથી પાઈલ્સ અને ગુદા ફિશરનું જોખમ વધે છે. વારંવાર એસિડિટી થવાથી પેટ અને ગળાના અસ્તરને અસર થાય છે, જેનાથી ગેસ્ટ્રાઇટિસ, અલ્સર અને લાંબા ગાળે અન્નનળીને નુકસાન થઈ શકે છે, એટલે કે સોજો અને ખોરાકની નળીના આંતરિક અસ્તરને નુકસાન થઈ શકે છે. ઘણા લોકોને એસિડિટીને કારણે શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, છાતીમાં દુખાવો અને ઊંઘમાં ખલેલ પણ થાય છે. આયુર્વેદમાં એવું માનવામાં આવે છે કે આ સમસ્યાઓને અવગણવાથી શરીરની પાચનશક્તિ નબળી પડે છે, જે રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ ઘટાડે છે. તેથી, સમયસર તેનું નિરાકરણ કરવું મહત્વપૂર્ણ છે, નહીં તો તે અન્ય ગંભીર રોગોનું મૂળ બની શકે છે.
કબજિયાત અને એસિડિટીમાં વધુ પાણી પીવું જોઈએ કે નહીં?
દિલ્હીના આયુર્વેદના ડૉ. આર.પી. પરાશર કહે છે કે પાચન અને શરીરની સફાઈ માટે પાણી પીવું જરૂરી છે, પરંતુ તે યોગ્ય રીતે અને માત્રામાં પીવું જોઈએ. કબજિયાતમાં પાણીની અછતને કારણે મળ સખત થઈ જાય છે, તેથી પૂરતું પાણી પીવું મહત્વપૂર્ણ છે. સવારે ખાલી પેટે હૂંફાળું પાણી પીવાથી આંતરડા સક્રિય થાય છે અને આંતરડાની ગતિ સરળ બને છે. એસિડિટીના કિસ્સામાં, ઠંડુ પાણી પેટમાં બળતરા ઘટાડી શકે છે, પરંતુ ભોજન પછી તરત જ વધુ પડતું પાણી પીવાથી પાચન રસ પાતળો થઈ જાય છે, જે એસિડ રિફ્લક્સની સમસ્યા વધારી શકે છે. આયુર્વેદ દિવસભર નાના નાના ઘૂંટડામાં પાણી પીવાની ભલામણ કરે છે, જેથી પાચન પ્રક્રિયામાં વિક્ષેપ ન પડે. ઉનાળામાં ૩૩.૫ લિટર અને શિયાળામાં ૨૨.૫ લિટર પાણી સામાન્ય રીતે પૂરતું માનવામાં આવે છે. એકંદરે, કબજિયાત અને એસિડિટીમાં વધુ પાણી ફાયદાકારક છે, પરંતુ તે એક સાથે વધુ પીવા કરતાં દિવસભર સંતુલિત માત્રામાં લેવું જોઈએ.
આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો
સવારે ખાલી પેટે નવશેકું પાણી પીવો.
દિવસભર નાના નાના ઘૂંટડામાં પાણી પીવો, એક સાથે વધુ ન પીવો.
મસાલેદાર, તેલયુક્ત અને ફાસ્ટ ફૂડ ટાળો.
રોજ ઓછામાં ઓછા ૩૦ મિનિટ ચાલો અથવા હળવી કસરત કરો.
સમયસર ખોરાક ખાઓ અને ધીમે ધીમે ચાવો.
તણાવ અને મોડી રાત્રે જાગવાનું ટાળો.
સારી પાચનક્રિયા માટે મોસમી ફળો અને લીલા શાકભાજી ખાઓ
