આ સાંધાના દુખાવાની યોગ્ય રીતે સારવાર કરવી જરૂરી છે. જેથી સમયસર રોગ શોધી શકાય અને સાંધામાં ગંભીર સમસ્યાઓ ન થાય.
નવી દિલ્હી,બુધવાર: વરસાદની ઋતુ હોય કે શિયાળો, સાંધાના દુખાવાની સમસ્યા ઘણા લોકોને પરેશાન કરે છે. સવારે ઉઠતી વખતે ઘૂંટણમાં જકડાઈ જવું, હાથ-પગમાં દુખાવો થવો અથવા લાંબા સમય સુધી બેઠા પછી ઉઠતી વખતે અચાનક સાંધામાં તીવ્ર દુખાવો થવો એ સામાન્ય લાગે છે પરંતુ ક્યારેક તે ગંભીર બીમારીની નિશાની છે. ઘણા લોકો માને છે કે આ ફક્ત વૃદ્ધત્વ અથવા હવામાનમાં ફેરફારને કારણે છે પરંતુ એવું નથી. આ પાછળના કારણો જાણવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
જ્યારે સાંધામાં દુખાવો થાય છે, ત્યારે લોકો ઘરેલું ઉપચાર અને સ્વદેશી દવાઓથી રાહત મેળવવાનો પ્રયાસ કરે છે. ઘરેલું ઉપચાર ચોક્કસપણે થોડી રાહત આપે છે પરંતુ સમસ્યા મૂળમાંથી દૂર થતી નથી. આ માટે, આ સાંધાના દુખાવાની યોગ્ય રીતે સારવાર કરવી જરૂરી છે. જેથી સમયસર રોગ શોધી શકાય અને સાંધામાં ગંભીર સમસ્યાઓ ન થાય.
એઈમ્સ દિલ્હીના પ્રોફેસર ડૉ. ઉમા કુમાર કહે છે કે સાંધાનો દુખાવો ઘણા કારણોસર થઈ શકે છે. ઈજા, વધુ પડતી કસરત, પોષણનો અભાવ, શરીરમાં કેલ્શિયમ-વિટામિન ડીનું ઓછું સ્તર. પરંતુ ખરો ખતરો ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે આ દુખાવો સોજો, લાલાશ, સવારે ઉઠતી વખતે જડતા અથવા ચાલવામાં મુશ્કેલી સાથે જોડાય છે. આ લક્ષણો એ સંકેત હોઈ શકે છે કે તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં કોઈ સમસ્યા છે અથવા તે ચેપ, સંધિવા અથવા સ્વયંપ્રતિરક્ષા રોગ (જેમ કે રુમેટોઇડ સંધિવા, લ્યુપસ) નો પ્રારંભિક તબક્કો છે.
કયા લક્ષણો પર ધ્યાન આપવું જોઈએ
દુખાવા સાથે તાવ
થાક, વજન ઘટાડવું
ત્વચા પર ફોલ્લીઓ
દુખાવાની જગ્યાએ સોજો અને લાલાશ
ઊઠતી વખતે અથવા ચાલતી વખતે તીવ્ર દુખાવો
આપણે તમને જણાવી દઈએ કે જો ઉપરોક્ત લક્ષણો દુખાવા સાથે 4 થી 6 અઠવાડિયા સુધી ચાલુ રહે અથવા દુખાવો અને લક્ષણો સતત વધવા લાગે, તો તમારે તાત્કાલિક રુમેટોલોજિસ્ટ પાસે તમારી તપાસ કરાવવી જોઈએ. રુમેટોલોજિસ્ટ એવા ડોકટરો છે જે મસ્ક્યુલોસ્કેલેટલ અને સ્વયંપ્રતિરક્ષા રોગોની સારવાર કરે છે. આ રોગોમાં, સામાન્ય રીતે સાંધા અને સ્નાયુઓમાં દુખાવાની સાથે પેશીઓમાં સમસ્યા હોય છે.
કયા રોગોનું જોખમ છે
1 રુમેટોઇડ સંધિવા
આ એક સ્વયંપ્રતિરક્ષા રોગ છે. આમાં, આપણા શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ભૂલથી પોતાના સાંધા પર હુમલો કરવાનું શરૂ કરે છે. પરિણામે સવારે સાંધામાં સોજો, દુખાવો, લાલાશ અને જડતા આવે છે. જો સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો તે હાડકાં અને સાંધાઓને કાયમી નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
2 સોરિયાટિક સંધિવા
આ રોગ મોટે ભાગે એવા લોકોમાં જોવા મળે છે જેમને સોરાયસિસ નામની ત્વચાની સમસ્યા હોય છે. આમાં, સાંધામાં દુખાવો અને સોજો સાથે ત્વચા પર લાલ અને ભીંગડાંવાળું ફોલ્લીઓ બને છે. તે હાથ, પગ, ઘૂંટણ અને કરોડરજ્જુને પણ અસર કરી શકે છે.
3 ઓસ્ટિઓઆર્થરાઇટિસ
આ મોટે ભાગે વૃદ્ધત્વ અથવા સાંધા પર વધુ પડતા દબાણને કારણે થાય છે. આમાં, હાડકાં વચ્ચે રહેલું કોમલાસ્થિ (નરમ ગાદી) ધીમે ધીમે ઘસાઈ જાય છે. આને કારણે, હાડકાં એકબીજા સામે ઘસવા લાગે છે, જેના કારણે દુખાવો, સોજો અને ચાલવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
સાંધાના દુખાવાથી બચવા માટે શું કરવું
નિયમિત કસરત કરો
તળેલા અને પેકેજ્ડ ખોરાકથી દૂર રહો
તમારા આહારમાં ઓમેગા-3 ખોરાકનો સમાવેશ કરો
દારૂ અને ધૂમ્રપાન તાત્કાલિક છોડી દો
પુષ્કળ પાણી પીઓ, શરીરને હાઇડ્રેટ રાખો
તમારું વજન નિયંત્રિત કરો
કેલ્શિયમ અને વિટામિન ડી પૂરતા પ્રમાણમાં લો
સાંધા પર વધુ પડતું દબાણ ન કરો
ડૉક્ટર પાસે તમારી તપાસ કરાવો અને ફિઝીયોથેરાપી કરાવો
