શું તમે પણ રોજ દિલની દવા લો છો અથવા તમારા કોઈ સ્વજનને લેવી પડે છે? છેલ્લા 5 વર્ષમાં હાર્ટ મેડિકેશનની માંગમાં 50% નો વધારો થયો છે, અને આ માત્ર એક આંકડો નથી, પરંતુ એક મોટી ચેતવણી છે. ચાલો જાણીએ કે શા માટે હૃદય રોગ વધી રહ્યા છે અને હવે શું કરવું જરૂરી છે.
અમદાવાદ, રવિવાર
એક ગંભીર જાહેર આરોગ્ય ચેતવણી! છેલ્લા 5 વર્ષમાં ભારતમાં કાર્ડિયાક મેડિકેશન એટલે કે હૃદય સંબંધિત દવાઓની માંગમાં 50% જેટલો જબરદસ્ત વધારો નોંધાયો છે. એક અહેવાલ મુજબ આ વધારો માત્ર એક હેલ્થ ટ્રેન્ડ નથી, પરંતુ એક મોટો ખતરો દર્શાવે છે. ઝડપથી બદલાતી જીવનશૈલી, વધતો તણાવ, ખોરાક સંબંધિત ગરબડ અને શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ યુવાનોથી લઈને વૃદ્ધો સુધી સૌમાં હૃદય રોગને સામાન્ય બનાવી રહ્યા છે.
યુવાનોમાં પણ વધતા કેસ
ડોક્ટર્સના મતે પહેલા હૃદય રોગ સામાન્ય રીતે 50-60 વર્ષની ઉંમર પછી જોવા મળતા હતા, પરંતુ હવે 25થી 40 વર્ષના લોકોમાં પણ હાઈ બ્લડ પ્રેશર, હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ અને હાર્ટ એટેક જેવા કેસ વધી રહ્યા છે. કોવિડ મહામારી પછી તો પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ છે, કારણ કે ઘણા દર્દીઓમાં સંક્રમણ પછી પોસ્ટ-કોવિડ કાર્ડિયાક કોમ્પ્લિકેશન્સ જોવા મળ્યા, જેના માટે લાંબા સમય સુધી દવા ચાલે છે. આ જ કારણ છે કે દવાઓના વપરાશમાં તીવ્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો છે.
આ ઉપરાંત તાજેતરના વર્ષોમાં ડોકટરોએ પણ દર્દીઓમાં હૃદય રોગના જોખમને જોતા પ્રિવેન્શન તરીકે અગાઉથી જ કાર્ડિયાક દવાઓ લખવાનું શરૂ કરી દીધું છે. પહેલા જ્યાં 140/90 mmHgને હાઈપરટેન્શન માનવામાં આવતું હતું, નવી ગાઈડલાઈન્સ અનુસાર હવે 120/80 mmHgથી ઉપરનું બ્લડ પ્રેશર પણ એલર્ટ ઝોનમાં ગણવામાં આવે છે. જેના કારણે પહેલા કરતા વધારે લોકોને દવાની જરૂર પડી રહી છે. ભારતમાં કાર્ડિયાક મેડિકેશન ની માંગ આટલી ઝડપથી કેમ વધી રહી છે, તેના પાછળ ઘણા ઊંડા અને ચિંતાજનક કારણો છે.
હૃદય રોગની વધતી માંગના મુખ્ય કારણો
હૃદય રોગોનો વધતો બોજ: ભારતમાં દર ત્રીજી મૃત્યુ હૃદય રોગને કારણે થઈ રહી છે. હૃદય રોગો હવે માત્ર વૃદ્ધો પૂરતા મર્યાદિત નથી રહ્યા પરંતુ 25 થી 40 વર્ષના યુવાનોમાં પણ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. આનાથી દવાઓની જરૂરિયાત પણ વધી ગઈ છે.
લાઈફસ્ટાઈલમાં ઘટાડો: આજકાલની બેઠાડુ જીવનશૈલી, ફાસ્ટ ફૂડ, ઊંઘનો અભાવ અને વધતો તણાવ હાઈપરટેન્શન, કોલેસ્ટ્રોલ અને ઓબેસિટી જેવા ફેક્ટર્સને વધારી રહ્યા છે જે હાર્ટ ડિઝીઝના મોટા કારણો છે.
વધુ સારું ડાયગ્નોસિસ અને જાગૃતિ: હવે પહેલા કરતા વધારે લોકો હેલ્થ ચેકઅપ કરાવવા લાગ્યા છે અને બીમારીઓનું વહેલું નિદાન થઈ જાય છે. આનાથી દર્દીઓને જલ્દી દવાઓ શરૂ કરવી પડે છે. મેડિકલ સુવિધા અને ટેસ્ટિંગ હવે ગામડાઓ સુધી પણ પહોંચી રહી છે.
ડોકટરોની પ્રેક્ટિસમાં ફેરફાર: હવે કાર્ડિયોલોજિસ્ટ અને જનરલ ફિઝિશિયન હૃદય રોગના જોખમને લઈને વધુ સતર્ક છે. તેઓ પ્રિવેન્શન માટે પણ દવાઓ જલ્દી શરૂ કરી દે છે જેથી રિસ્કને ઓછું કરી શકાય.
વાયરલ સંક્રમણ અને પોસ્ટ-કોવિડ અસર: કોવિડ-19 પછી ઘણા દર્દીઓમાં હૃદય સંબંધિત જટિલતાઓ જોવા મળી, જેનાથી એન્ટી-ક્લોટિંગ અને હાર્ટ મેડિકેશનની માંગ વધુ વધી.
અર્લી ડિટેક્શન અને વધતી જાગૃતિ
વધતી જાગૃતિ અને હેલ્થ ચેકઅપની સરળ ઉપલબ્ધતાએ પણ ડાયગ્નોસિસને વધાર્યું છે. જ્યાં પહેલા લોકો હૃદયની તકલીફને નજરઅંદાજ કરી દેતા હતા, હવે નાની ફરિયાદ પર પણ ECG, BP, કોલેસ્ટ્રોલની તપાસ થવા લાગી છે. આનાથી દર્દીઓને જલ્દી ઇલાજ અને દવાની જરૂર પડે છે.
