2025માં વિજયાદશમીના દિવસે શસ્ત્ર પૂજા (આયુધ પૂજન) ક્યારે કરવી? જાણો તેનું પૌરાણિક મહત્ત્વ, 2 ઓક્ટોબર 2025નું શુભ મુહૂર્ત અને પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ માટેની સરળ પૂજા વિધિ.
અમદાવાદ, બુધવાર
શારદીય નવરાત્રિની સમાપ્તિ વિજયાદશમી (દશેરા) સાથે થાય છે. આ નવ દિવસો દરમિયાન શક્તિની આરાધના કર્યા પછી આવતી દશમી તિથિનું ધાર્મિક મહત્ત્વ ઘણું વિશેષ ગણાય છે. દેશના અનેક રાજ્યોમાં દશેરાના પર્વ પર શસ્ત્રોની પૂજા કરવાની એક ખાસ પરંપરા છે, જેને આયુધ પૂજા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
આ પરંપરા માત્ર શસ્ત્રો પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ તેમાં આપણા વિકલ્સ અને આજીવિકામાં ઉપયોગમાં લેવાતા તમામ સાધનોની પૂજા કરવાનો પણ સમાવેશ થાય છે. ધાર્મિક માન્યતા છે કે આ દિવસે શસ્ત્રો અને સાધનોની પૂજા કરવાથી માતા દુર્ગાના આશીર્વાદ મળે છે અને આખા વર્ષ દરમિયાન ઘરમાં સુખ અને સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે છે.
આયુધ પૂજાનું પૌરાણિક મહત્ત્વ અને માન્યતા
આદિકાળથી ભારતમાં શસ્ત્રોની પૂજાની પરંપરા ચાલી આવે છે. પ્રાચીન કાળમાં રાજા-મહારાજાઓ યુદ્ધમાં વિજય મેળવવા માટે આ દિવસે વિશેષ શસ્ત્ર પૂજા કરતા હતા. સેનામાં પણ આ દિવસે શસ્ત્રોનું પૂજન થાય છે.
નવરાત્રિ અને શસ્ત્ર પૂજાનો સંબંધ
ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર, જ્યારે શક્તિશાળી મહિષાસુર રાક્ષસે સ્વર્ગ પર કબજો જમાવ્યો, ત્યારે દેવતાઓએ માતા શક્તિનું આહ્વાન કર્યું. દુષ્ટ મહિષાસુરને પરાસ્ત કરવા માટે, દેવતાઓએ માતાને પોતાના તમામ શસ્ત્રો અર્પણ કર્યા. આ શસ્ત્રોની મદદથી દેવીએ મહિષાસુરનો વધ કર્યો. યુદ્ધમાં દેવતાઓના શસ્ત્રો અત્યંત ઉપયોગી સાબિત થયા, તેથી નવરાત્રિના અંતિમ દિવસ એટલે કે દશેરાના દિવસે આયુધ પૂજાનું વિધાન છે.
આ પૂજા હિંમત, સુરક્ષા અને શક્તિનું પ્રતીક છે. એવું માનવામાં આવે છે કે પોતાના પર્સનલ વિકલ્સને દેવી કાલીનું સ્વરૂપ માનીને પૂજા કરવાથી દુર્ઘટનાનું જોખમ ટળે છે.
વિજયાદશમી 2025: આયુધ પૂજનનો શુભ સમય
આ વર્ષે નવરાત્રિનો તહેવાર 10 દિવસનો છે. શારદીય નવરાત્રિની દશમી તિથિના દિવસે શસ્ત્ર પૂજન થાય છે. ધ્યાન રાખો, વિજય મુહૂર્ત દરમિયાન શસ્ત્ર પૂજા કરવી સૌથી વધુ શુભ અને લાભદાયી માનવામાં આવે છે. આ દિવસે 47 મિનિટના આ સમયગાળા દરમિયાન પૂજા કરવી જોઈએ.
આયુધ પૂજાની સચોટ અને સરળ વિધિ
આયુધ પૂજાના દિવસે સવારે સ્નાન કરીને સ્વચ્છ થાઓ. પૂજા સ્થળની સફાઈ કરો અને આ રીતે પૂજા કરો:
શસ્ત્રોની તૈયારી: તમારા તમામ શસ્ત્રો, ઓજારો, વાહનો, અને મશીનરીને સાફ કરો. તેમને સ્વચ્છ કપડા પર વ્યવસ્થિત રીતે ગોઠવો.
પવિત્ર કરો: તેના પર ગંગા જળનો છંટકાવ કરો.
તિલક: હળદર, ચંદન અને ચોખા લગાવીને તિલક કરો. ફૂલો અર્પણ કરો.
મંત્ર: આ દરમિયાન, ‘શસ્ત્ર દેવતા પૂજાનમ, રક્ષાકર્તા પૂજાનમ’ મંત્રનો જાપ કરતા રહો.
દીપ અને ધૂપ: દીવો પ્રગટાવો અને ધૂપ કરો. દેવી માતાનું ધ્યાન કરતી વખતે નૈવેદ્ય અર્પણ કરો.
મંત્ર જાપ: ‘ઓમ ઐમ હ્રીમ ક્લીમ ચામુંડયે વિચ્ચે’ મંત્રનો જાપ કરો.
આરતી અને પ્રાર્થના: છેલ્લે, આરતી કરીને બંને હાથ જોડીને દેવી કાલીનું ધ્યાન કરો અને પરિવારની રક્ષા તથા કાર્યમાં પ્રગતિ માટે પ્રાર્થના કરો.
આ રીતે કરવામાં આવેલી આયુધ પૂજા તમારા જીવન અને કાર્યસ્થળમાં સફળતા અને સમૃદ્ધિ લાવવામાં મદદરૂપ થાય છે.
